ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭିଡିଓୱିକି/ମିଳିମିଳା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search

ସଂଜ୍ଞା[ସମ୍ପାଦନା]

ମିଳିମିଳା ଏକ ସଂସର୍ଗ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଯାହା ମିଳିମିଳା ଭୂତାଣୁ ଯୋଗୁ ହୁଏ ।[୧][୨] ଏହାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ମିଜଲ୍ସ ବା ରୁବେଓଲା ନାମ ଦିଆଯାଇଥାଏ ।

Measles virus.JPG

ବନାମ ରୁବେଲା ଓ ରୋଜେଓଲା[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହା ଇଂରାଜୀ ନାମର ରୋଜେଓଲା ଓ ଜର୍ମାନ ମିଳିମିଳା ବା ରୁବେଲା ରୋଗମାନଙ୍କଠାରୁ ଏକ ପୃଥକ୍ ଓ ଅସଂମ୍ବନ୍ଧିତ ରୋଗ ।[୩]

10145 lores.jpg

ରୋଗର ଆରମ୍ଭ[ସମ୍ପାଦନା]

ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକର ସଂସ୍ପର୍ଷରେ ଆସିବାର ୧୦-୧୨ ଦିନ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ଓ ୭-୧୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗ ରହେ ।[୪][୫]

Measles timeline exposure to illness.gif

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହି ରୋଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ୪୦ସେ. ବା ୧୦୪ ଫା. ଜ୍ୱର, କାଶ, ଶର୍ଦ୍ଦି ଓ ଆଖି ଧରା ବା କଞ୍ଜନ୍ଟିଭାଇଟିସ ହେବା ଦେଖାଯାଏ ।[୧][୬]

Thermometer Fever 40.png

କପ୍‌ଲିକ ଦାଗ[ସମ୍ପାଦନା]

ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୨ ବା ୩ ଦିନ ପରେ ପାଟି ଭିତରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳା ଦାଗ ବା କପ୍‌ଲିକ ଦାଗ ତିଆରି ହୁଏ ।[୬]

Koplik spots, measles 2019.jpg

ରାସ୍[ସମ୍ପାଦନା]

ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୩ରୁ ୫ଦିନ ପରେ ଲାଲ ଚେପ୍‌ଟା ଦାଗ ବାହାରି ସାରା ଦେହରେ ମାଡ଼ିଯାଏ ।[୬]

RougeoleDP.jpg

ସାଧାରଣ ଜଟିଳ ଅବସ୍ଥା[ସମ୍ପାଦନା]

ପ୍ରାୟ ୭% ରୋଗୀଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଜଟିଳ ହୋଇ ତରଳ ଝାଡ଼ା, ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ ଓ ନିମୋନିଆ ହୋଇପାରେ ।[୭]

Chest radiograph in influensa and H influenzae, posteroanterior, annotated.jpg

ସ୍ୱଳ୍ପ ଜଟିଳ ସମ୍ଭାବନା[ସମ୍ପାଦନା]

ଅପସ୍ମାର ବାତ, ଅନ୍ଧତ୍ୱ ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ପ୍ରଦାହ ଭଳି ଜଟିଳତା ବେଳେବେଳେ ଦେଖାଯାଏ । [୪][୭]

Hsv encephalitis.jpg

କାରଣ[ସମ୍ପାଦନା]

ମିଳିମିଳା ଏକ ବାୟୁ ପ୍ରବାହିତ ରୋଗ ଯାହା ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକର କାଶ ଓ ଛିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଅତି ସ‌ହଜରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ ।[୪]

Sneeze.JPG

ରୋଗ ବିସ୍ତାରର ଅନ୍ୟ ପଥ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହା ରୋଗୀର ଲାଳ ବା ନାକରୁ ବାହାରୁଥିବା ମ୍ୟୁକସ ଯୋଗେ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିପାରେ ।[୪]

A mother's kiss.jpg

ସଂସ୍ପର୍ଶ ଜନିତ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହା ଏତେ ସ୍ପର୍ଶ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଯେ, ଜଣେ ରୋଗୀ ସାଥୀରେ ବାସ କରୁଥିବା ୧୦ ଜଣ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ବିହୀନ ଲୋକ ମଧ୍ୟରୁ ୯ ଜଣକୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିପାରେ ।[୭]

Happy indian family.jpg

ସଂକ୍ରମଣର ସମୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହା ରାସ ହେବାର ୪ ଦିନ ପୁର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରାସ ହେବାର ୪ ଦିନ ପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂକ୍ରମଣ କରିପାରେ ।[୭]

Measles contagious period.png

ଇମ୍ମୁନିଟି[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଶ୍ୱାସନାର ବିଷୟ ଏହିକି ଯେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଗୋଟିଏ ଥରରୁ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରେ ନାହିଁ ।[୪]

Immunity graphic.png

ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ସନ୍ତୁଳିତ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ମିଳିମିଳା ସନ୍ଦେହ ଜନ‌କ ଲୋକର ଭୂତାଣୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।[୭]

Возбудитель кори (лат. Morbilli) .jpg

ପ୍ରତିଷେଧ[ସମ୍ପାଦନା]

ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଫଳପ୍ରଦ ମିଳିମିଳା ଟିକା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟିକା ସ‌ହିତ ମିଶ୍ରିତ ଭାବରେ ଏମଏମଆର ଟିକା ନାମରେ ଦିଆଯାଏ ।[୪]

Bracing for a short, sharp jab.jpg

ଟିକାର ପ୍ରଭାବ[ସମ୍ପାଦନା]

ସନ ୨୦୦୦ରୁ ୨୦୧୩ ମଧ୍ୟର ଟିକା ଦେବା ଯୋଗୁ ମିଳିମିଳା ରୋଗୀ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୭୫% କମିଛି ଓ ଅଧୁନା ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୮୫% ପିଲାଙ୍କୁ ଟିକା ଦିଆଯାଇପାରୁଛି । [୪]

Measles-vaccine-coverage-worldwide-vs-measles-cases-worldwide.png

ଚିକିତ୍ସା[ସମ୍ପାଦନା]

ଥରେ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ହେବା ପରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ମିଳିପାରେନି,[୪] କିନ୍ତୁ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଯତ୍ନରେ ଫଳାଫଳ ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରେ ।[୪]

Intravenous therapy 2007-SEP-13-Singapore.JPG

ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଯତ୍ନ[ସମ୍ପାଦନା]

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟ, ଜ୍ୱର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଔଷଧ ଏବଂ ମିଠା ଓ ଲବଣ ଥିବା ଓଆରଏସ ସଲ୍ୟୁସନ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । [୪][୫]

Paracetamol acetaminophen 500 mg pills crop.jpg

ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ[ସମ୍ପାଦନା]

ନିମୋନିଆ ଭଳି ପାରିପାର୍ଶିକ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ଥିଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ।[୪]

Piptazo.jpg

ଭିଟାମିନ କ[ସମ୍ପାଦନା]

ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଭିଟାମିନ କ ପରିପୂରକ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।[୪]

Vitamin A.gif

ରୋଗାନୁଶୀଳନ[ସମ୍ପାଦନା]

ବର୍ଷକୁ ପ୍ରତି ବୟସର ପ୍ରାୟ ୨୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳିମିଳା ଆକ୍ରମଣ କରେ,[୧] ଓ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଅପେକ୍ଷା ଆଫ୍ରିକା ଓ ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ଅଧିକ ହୁଏ । [୪][୮]

Measles world map - DALY - WHO2004.svg

ମୃତ୍ୟୁ ନିବାରକ[ସମ୍ପାଦନା]

ମିଳିମିଳା ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଟିକା-ନିବାରକ ରୋଗ । [୯][୧୦]

Measles in African Child.jpg

ମୃତ୍ୟୁ ହ୍ରାସ[ସମ୍ପାଦନା]

ସନ ୧୯୮୦ରେ ମିଳିମିଳା ଯୋଗୁ ୨.୬ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା,[୪] କିନ୍ତୁ ସନ ୨୦୧୪ ସୁଦ୍ଧା ଜାଗତିକ ଟିକାକରଣ ଯୋଗୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଇ ୭୩,୦୦୦ ହୋଇଗଲା ।[୧୧][୧୨]

Evolution of number of measles reported cases between 1980 and 2015.png

ସନ ୨୦୧୭ରେ ବୃଦ୍ଧି[ସମ୍ପାଦନା]

ସନ ୨୦୧୭ରେ କମ୍ ଟିକାକରଣ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ଓ ଅଧିକତର ୧୦% ରୋଗ କେବଳ ଅପ‌ପୁଷ୍ଟି ଥିବା ଯୋଗୁ ହୋଇଥିଲା ।[୪]

US Measles Cases 2010-2018.png

ସର୍ବାଧିକ ସଙ୍କଟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଅଧିକାଂଶ ମିଳିମିଳା ମୃତ୍ୟୁ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ପିଲାଙ୍କର ହୁଏ । [୪][୧୩] ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୋଟାମୋଟି ୦.୨% ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ରହେ । [୭]

Rash of rubella on back (crop).JPG

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ Caserta, MT, ed. (September 2013). "Measles". Merck Manual Professional. Merck Sharp & Dohme Corp. Archived from the original on 23 March 2014. Retrieved 23 March 2014.
  2. "Measles (Red Measles, Rubeola)". Dept of Health, Saskatchewan. Archived from the original on 10 February 2015. Retrieved 10 February 2015.
  3. Marx, John A. (2010). Rosen's emergency medicine: concepts and clinical practice (7th ed.). Philadelphia: Mosby/Elsevier. p. 1541. ISBN 9780323054720. Archived from the original on 2017-09-08.
  4. ୪.୦୦ ୪.୦୧ ୪.୦୨ ୪.୦୩ ୪.୦୪ ୪.୦୫ ୪.୦୬ ୪.୦୭ ୪.୦୮ ୪.୦୯ ୪.୧୦ ୪.୧୧ ୪.୧୨ ୪.୧୩ ୪.୧୪ ୪.୧୫ "Measles Fact sheet N°286". who.int. November 2014. Archived from the original on 3 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  5. ୫.୦ ୫.୧ Conn's Current Therapy 2015. Elsevier Health Sciences. 2014. p. 153. ISBN 9780323319560. Archived from the original on 2017-09-08.
  6. ୬.୦ ୬.୧ ୬.୨ "Measles (Rubeola) Signs and Symptoms". cdc.gov. November 3, 2014. Archived from the original on 2 February 2015. Retrieved 5 February 2015.
  7. ୭.୦ ୭.୧ ୭.୨ ୭.୩ ୭.୪ ୭.୫ Atkinson, William (2011). Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 ed.). Public Health Foundation. pp. 301–23. ISBN 9780983263135. Archived from the original on 7 February 2015. Retrieved 5 February 2015.
  8. Chen S.S.P. (February 22, 2018). Measles (Report). Medscape. Archived from the original on September 25, 2011. http://emedicine.medscape.com/article/966220-overview. 
  9. Kabra, SK; Lodhra, R (14 August 2013). "Antibiotics for preventing complications in children with measles". Cochrane Database of Systematic Reviews. 8 (8): CD001477. doi:10.1002/14651858.CD001477.pub4. PMID 23943263.
  10. "Despite the availability of a safe, effective and inexpensive vaccine for more than 40 years, measles remains a leading vaccine-preventable cause of childhood deaths" (PDF). Retrieved 16 February 2019.
  11. GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–544. doi:10.1016/S0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281.
  12. GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 December 2014). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963): 117–71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604. PMID 25530442.
  13. "Measles cases spike globally due to gaps in vaccination coverage". WHO (in ଇଂରାଜୀ). 29 November 2018. Retrieved 21 December 2018.