ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Multiple sclerosis
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
Demyelination by MS. The CD68 colored tissue shows several macrophages in the area of the lesion. Original scale 1:100
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦ G35.
ଆଇସିଡ଼ି- 340
OMIM 126200
ରୋଗ ଡାଟାବେସ 8412
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ 000737
ଇ-ମେଡ଼ିସିନ neuro/228 oph/179 emerg/321 pmr/82 radio/461
MeSH D009103
GeneReviews Overview

ମଲ୍ଟିପ୍ଲସ୍କ୍ଲେରୋସିସ ରୋଗର ଅନ୍ୟ ନାମ ଡିସ୍ସେମିନେଟେଡ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସଏନକେଫାଲାଇଟିସ ଡିସ୍ସେମିନାଟା । ଏହି ରୋଗରେ ମସ୍ତିସ୍କମେରୁଦଣ୍ଡରେ ଥିବା ସ୍ନାୟୁ କୋଷର ଇନ୍‌ସୁଲେଟିଙ୍ଗ ଆବରଣ ପ୍ରଦାହର ଶୀକାର ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରଦାହ ଫଳରେ ଆବରଣ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ନ ହୋଇ ପାରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ[୧] । ଏହି ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଓ ସାଇକିଆଟ୍ରିକ[୨] ଅସୁବିଧା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ରୋଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ ଦେଖାଯାଏ: ଏହା ବାରମ୍ବାର ହୁଏ ବା ସମୟ କ୍ରମେ ବଢି ଚାଲେ । ମଝିରେ ମଝିରେ କିଛି ବି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ । ରୋଗ ବଢି ଚାଲିଲେ ଚିରନ୍ତନ ସ୍ନାୟୁ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ଏହାର ସଠିକ କାରଣ ଅଜଣା ହୋଇ ରହିଛି । ଏହା ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରଣାଳୀ ନଷ୍ଟ ଯୋଗୁ ବା ସ୍ନାୟୁ ଆବରଣ (myelin) ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ ଜୀବକୋଷ ଅକ୍ଷମତା[୩] ଯୋଗୁ ହୋଇ ପାରେ । ଜେନେଟିକ, ପରିବେଶ ତଥା ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇ ପାରେ । ବିଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣ ତଥା ପରୀକ୍ଷା କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ଏହି ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ । ଚିକିତ୍ସା ଦ୍ଵାରା ନୂଆ ଆକ୍ରମଣ ନ ହେବା ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷମତାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ । ଔଷଧ ଖାଇବା ଦ୍ଵାରା ଅବାଞ୍ଛିତ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ଏହି ରୋଗୀର ଶେଷ ପରିଣତି ଆଗରୁ କହି ହୁଏ ନାହିଁ । ତେବେ ଏମାନଙ୍କର ଆୟୁଷ ୫ ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ କମ ହୁଏ ।
ପୃଥିବୀରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ୨ ରୁ ୨.୫ ନିୟୁତ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ଏହି ରୋଗ୍ ୨୦ ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା ୨ ଗୁଣ ଅଧିକ । ମସ୍ତିସ୍କ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡର ସଫେଦ ଅଂଶରେ ଦାଗ ବା ସ୍କାର ଦେଖାଯାଏ । ସନ ୧୮୬୮ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ଜିନ୍ ମାର୍ଟିନ୍ ସାର୍କୋ ଲେଖିଥିଲେ । ଅନେକ ନୂଆ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତିର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଚାଲିଛି ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Compston A, Coles A (October 2008). "Multiple sclerosis". Lancet 372 (9648): 1502–17. doi:10.1016/S0140-6736(08)61620-7. PMID 18970977. 
  2. Murray ED, Buttner EA, Price BH (2012). "Depression and Psychosis in Neurological Practice". In Daroff R, Fenichel G, Jankovic J, Mazziotta J. Bradley's neurology in clinical practice. (6th ed. ed.). Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. ISBN 1-4377-0434-4. 
  3. Nakahara, J; Maeda, M; Aiso, S; Suzuki, N (2012 Feb). "Current concepts in multiple sclerosis: autoimmunity versus oligodendrogliopathy.". Clinical reviews in allergy & immunology 42 (1): 26–34. doi:10.1007/s12016-011-8287-6. PMID 22189514.