ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଜିରୋ
ୱିକିପିଡ଼ିଆ ଜିରୋ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଥିଲା, ଯାହା ଜିରୋ-ରେଟିଂ ପ୍ରଣାଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନରେ ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ବିଶେଷକରି ବିକାଶଶୀଳ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ୱିକିପିଡ଼ିଆରେ ନିଃଶୁଳ୍କ ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା ।[୧][୨] ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ନିମ୍ନ-ଆୟ ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନ କୋଷରେ ପ୍ରବେଶ ସୁଗମ କରିବା, ଯାହା ପାଇଁ ନେଟୱାର୍କ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ମାଫ କରାଯାଉଥିଲା । ୭୨ରୁ ଅଧିକ ଦେଶର ୯୭ଟି ଅପରେଟରଙ୍କ ସହଭାଗିତାରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ୮୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ୱିକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା ।[୩] ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ଇତିହାସ
[ସମ୍ପାଦନା]ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା,ଏବଂ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସାମାଜିକ ସକ୍ରିୟତା (Activism) ଶ୍ରେଣୀରେ ସାଉଥ୍ ବାଇ ସାଉଥ୍ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟରଏକ୍ଟିଭ୍ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲା।[୪] ଏହା ନେଟ୍ ନିରପେକ୍ଷତା (Net Neutrality) ନୀତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସମାଲୋଚନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା।[୫] ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାଗିଦାରି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ନୂତନ କୌଶଳ ଅପନାଇବାକୁ ଯୋଜନା କରି, ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ସମାପ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା।[୬] ପ୍ରାୟ ୯୦ କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବୃଦ୍ଧିର ଅଭାବ ଓ ମୋବାଇଲ୍ ଡାଟା ଦରର ଲାଗାତାର ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଭବିଷ୍ୟତ ଅନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା।[୭]
୨୦୧୮ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ, ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ୱିକିପିଡ଼ିଆ ଜିରୋ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ୨୦୧୮ ମସିହା ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ବନ୍ଦ କରାଯିବ। ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତର କାରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଗ୍ରହଣକ୍ଷମତା ଓ ମୋବାଇଲ୍ ଅପରେଟରମାନଙ୍କର ଆଗ୍ରହ—ଏହି ଦୁହିଁର ହ୍ରାସକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା । ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଅନୁସାରେ, ମୋବାଇଲ୍ ପରିଦୃଶ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସାରାବିଶ୍ୱରେ ଡାଟା ଦର ଧୀରେଧୀରେ ଅଧିକ ସହଜଲଭ୍ୟ ହେଉଛି, ଯାହାର ପରିଣାମରେ ଜିରୋ-ରେଟିଡ୍ ମଡେଲ୍ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ହରାଇବସୁଛି। ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଯେ ଅନେକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୱିକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପର୍କିତ ସଚେତନତା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ ଥିଲା, ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରଭାବ ସୀମିତ ରହିଯାଇଥିଲା ।[୮]
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ TechnoBuffalo. "Wikipedia Zero Brings Info to Mobile Users Without Internet | TechnoBuffalo". www.technobuffalo.com (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
- ↑ "Getting Wikipedia to the people who need it most - Knight Foundation". archive.ph. 2013-07-04. Archived from the original on 2013-07-04. Retrieved 2026-01-31.
{{cite news}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link) - ↑ "Archive:Wikipedia Zero - Wikimedia Foundation Governance Wiki". foundation.wikimedia.org (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
- ↑ Riese, Monica (2013-03-13). "SXSW Interactive Awards Announced". The Austin Chronicle (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
- ↑ Malcolm, Jeremy (2014-07-24). "Net Neutrality and the Global Digital Divide". Electronic Frontier Foundation (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
- ↑ Foundation, Wikimedia (2018-02-16). "Building for the future of Wikimedia with a new approach to partnerships". Diff (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
- ↑ Tiwari, Aditya (2018-02-19). "Free 'Wikipedia Zero' Is Shutting Down After Serving 800 Million Users". Fossbytes (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
- ↑ Foundation, Wikimedia (2018-02-16). "Building for the future of Wikimedia with a new approach to partnerships". Diff (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-01-31.
 | ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଆପଣ ଏହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିପାରିବେ । |