Jump to content

ନିରୂପା ରାୟ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
(Nirupa Royରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
ନିରୂପା ରାୟ
ଜନ୍ମ
କୋକିଲା କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ର ବୁଲସାରା

(1931-01-04)୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୧
ମୃତ୍ୟୁ୧୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୪(2004-10-13) (ବୟସ ୭୩)
ଅନ୍ୟ ନାମQueen of Misery
ବୃତ୍ତିActress
ସକ୍ରିୟ ବର୍ଷ1946–1999
ବୈବାହିକ-ସାଥୀ
Kamal Roy
(m. ୧୯୪୬)
ସନ୍ତାନ2
ପୁରସ୍କାରFilmfare Best Supporting Actress Award for Munimji (1956)
Filmfare Best Supporting Actress Award for Chhaya (1962)
Filmfare Best Supporting Actress Award for Shehnai (1965)
Filmfare Lifetime Achievement Award (2004)

ନିରୂପା ରାୟ (ଜନ୍ମ ନାମ କୋକିଲା କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ର ବୁଲସାରା; ୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୧ – ୧୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୪) ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରଧାନତଃ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ।[] ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାତୃସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଅଭିନୟ ପାଇଁ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖ-ବିଷାଦମୟ ଚରିତ୍ର ଅଭିନୟ କାରଣରୁ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମଣ୍ଡଳୀରେ ତାଙ୍କୁ “ଦୁଃଖର ରାଣୀ” ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା। ରାୟ ୧୯୪୬ ରୁ ୧୯୯୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ, ୨୫୦ ରୁ ଅଧିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନରେ ତିନୋଟି ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ, ଏହାସହ ସମୁଦାୟ ଚାରିଥର ପାଇଁ ନାମାଙ୍କନ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ। ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସେ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଜୀବନ ସାଧନା ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ

[ସମ୍ପାଦନା]

ରାୟଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶୈଶବ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ କିଛି ତଥ୍ୟ ଜଣା ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ସାଧାରଣତଃ ଏହା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁନଥିଲେ। ସେ ଗୁଜରାଟର ବୁଲସାର ଜିଲ୍ଲା (ବର୍ତ୍ତମାନ ୱାଲସାଦ) ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଲୱାଡା ଗାଁରେ କୋକିଲା କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ର ବୁଲସାରା ଭାବେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଶିଶୁବେଳେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କୁ ‘ଚିବି’ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ। ସେ ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ କମଲ ରାୟଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରି ମୁମ୍ବାଇକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ବିବାହିତ ନାମ ‘ନିରୂପା ରାୟ’ ବ୍ୟବହାର କରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।

କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ

[ସମ୍ପାଦନା]

୧୯୪୬ ମସିହାରେ ରାୟ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଗୁଜରାଟୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ଅଭିନେତା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଥିବା ଏକ ବିଜ୍ଞାପନକୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଥିଲେ। ସେ ସେଥିପାଇଁ ଚୟନ ହୋଇ ସେହି ବର୍ଷରେ ଗୁଜରାଟୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ରଣକଦେବୀ ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷରେ ସେ ପ୍ରଥମ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅମର ରାଜ ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।

ତାଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୋ ବିଘା ଜମିନ (୧୯୫୩), ଦୀୱାର (୧୯୭୫), ମୁକଦ୍ଦର କା ସିକନ୍ଦର (୧୯୭୮) ଏବଂ ଅମର ଅକବର ଆନ୍ଥୋନୀ (୧୯୭୯) ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ।[] ୧୯୪୦ ଓ ୧୯୫୦ ଦଶକର ଐତିହାସିକ ଓ ପୌରାଣିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଚରିତ୍ର ଅଭିନୟ କରି ସେ ପ୍ରଥମେ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନିତ ହର ହର ମହାଦେବ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବିଶାଳ ସଫଳତା ଲାଭ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପାର୍ବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ଦେବୀ ରୂପରେ ତାଙ୍କ ଛବି ଏତେ ସକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲା ଯେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗୁଥିଲେ।

ସେ ପ୍ରାୟତଃ ତ୍ରିଲୋକ କପୁର, ଭାରତ ଭୂଷଣ, ବଲରାଜ ସାହନୀ ଓ ଅଶୋକ କୁମାର ପରି ଅଭିନେତାମାନଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ।[]

୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନ ଓ ଶଶି କପୁରଙ୍କ ଅଭିନିତ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ମାତା ଭୂମିକାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ତାଙ୍କୁ ଦରିଦ୍ର ଓ ଦୁଃଖିତ ମାତୃଚରିତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟାୟବାଚୀ କରିଦେଇଥିଲା। ଦୀୱାର (୧୯୭୫) ରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା, ବିଶେଷକରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂଲାପ “ମେରେ ପାସ୍ ମାଁ ହୈ,” ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧୃତ ହେଉଛି।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ

[ସମ୍ପାଦନା]

ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କମଲଙ୍କ ସହ ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ—ଯୋଗେଶ ଓ କିରଣ ରାୟ—ର ମାତା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡିକରେ ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସାମଗ୍ରୀକୁ ନେଇ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସମ୍ବାଦ ଓ ଗଣ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଥିଲା।[]

ମୃତ୍ୟୁ

[ସମ୍ପାଦନା]

୧୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୪ ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ରାୟ ହୃଦ୍‌ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୭୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ଘଟିଥିଲା।[]

  1. "Nirupa Roy: The iconic on-screen mother who faced tragedy in real life". The Times of India. 2025-01-05. ISSN 0971-8257. Retrieved 2026-03-14.
  2. Bali, Karan (2004-10-15). "Nirupa Roy". Upperstall.com (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-03-14.
  3. Rishi, Tilak (2012). Bless You Bollywood!: A Tribute to Hindi Cinema on Completing 100 Years (in ଇଂରାଜୀ). Trafford Publishing. ISBN 978-1-4669-3963-9.
  4. "Battle between Nirupa Roy's sons gets uglier". Mumbai Mirror (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-03-14.
  5. Service, Indo-Asian News (2019-01-04). "Javed Akhtar on Nirupa Roy 87th birth anniversary: She looked like Goddess in mother roles". India Today (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2026-03-14.