ସୁଲୋଚନା ଦେଇ

ସୁଲୋଚନା ଦେଇ
ଜନ୍ମ	ସୁଲୋଚନା ଦେଇ ୧୮୯୫
ମୃତ୍ୟୁ	୧୯୪୭
ଜାତୀୟତା	ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ
ବୃତ୍ତି(ସମୂହ)	ଲେଖିକା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କୃତି	ବଣମଲ୍ଲୀ

ସୁଲୋଚନା ଦେଇ (୧୮୯୫-୧୯୪୭) ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା ତଥା ନାରୀମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ଅବସର ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ବିଭିନ୍ନ ଗପ ଓ କବିତା ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୩୧ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ଏକ ସଂକଳନ ବଣମଲ୍ଲୀ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନ ଓ ସାହିତ୍ୟକୃତି

ସୁଲୋଚନା ଦେଇ ବାମଣ୍ଡା ରାଜ୍ୟର ମନ୍ଦାକିନୀ ବାଳିକା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପେଶା ବ୍ୟତୀତ, ସେ ତାଙ୍କର ଅବସର ସମୟରେ ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ରଚନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅବକାଶ ମଞ୍ଜରୀ (୧୯୧୪), ପଦ୍ମିନୀ (୧୯୨୭), ଚିତ୍ତବିକାଶ (୧୯୨୭) ଏବଂ ବନମାଳୀ (୧୯୩୧) ବିଶେଷ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ଅବକାଶ ମଞ୍ଜରୀ ଓ ବନମାଳୀ ଗଦ୍ୟ ଓ ପଦ୍ୟର ସଂଯୋଗରେ ରଚିତ । ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୃତି ପଦ୍ମିନୀ ଏକ ଐତିହାସିକ କାବ୍ୟ ଥିଲା, ଯାହା ୭ଟି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ଚିତ୍ତବିକାଶ ବିଭିନ୍ନ ଗୀତମାଳାର ସଂଗ୍ରହ ଥିଲା ।

ତାଙ୍କ କାବ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା କଲେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯେ ସେ ମୂଖ୍ୟତଃ ମାନବୀୟ ପ୍ରେମ, ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମ ଏବଂ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଅତୃପ୍ତି, ବୈଧବୀ, ପ୍ରେମମୟ, ବର୍ଷଋତୁ, ଫୁଲର ଭାଗ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି କାବ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲା । ବଣମଲ୍ଲୀ ସୁଲୋଚନା ଦେଈଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ରଚିତ/ସଂକଳିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ।

ସେ ନାରୀ ଜାଗରଣର ଏକ କଟିବଦ୍ଧ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ରଚନାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି, ଯେପରିକି ନାରୀ ସମସ୍ୟା ଓ ଶିକ୍ଷା, ଦେଶସେବା, ନାରୀ ଶିକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା, ନାରୀର ଆଚରଣ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି । ତାଙ୍କ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଏହି କଥା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ ସେ ଏକ ନାରୀମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ବାମଣ୍ଡାର ରାଜା ତାଙ୍କୁ "କବିତା ମନୋରମା" ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।