ସନ୍ଧିଚ୍ୟୁତ ଅଙ୍ଗୁଳି
| ସନ୍ଧିଚ୍ୟୁତ ଅଙ୍ଗୁଳି | |
|---|---|
 X ray of a dislocated PIP joint (dorsal) of the 5th finger | |
| ବିଭାଗ | Plastic surgery |
| ଲକ୍ଷଣ | Crooked finger, pain, swelling[୧] |
| ଆକ୍ରାନ୍ତ ସମୟ | Late teenage years[୨] |
| ବିପଦ କାରକ | Sports that involve balls, gymnastics[୩] |
| ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଦ୍ଧତି | X-rays[୧] |
| ସଠିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ | Finger fracture, mallet finger[୨] |
| ଚିକିତ୍ସା | Joint reduction followed by splinting or buddy tapping for few weeks[୪][୩] |
| ପୁନଃପୌନିକ | Common[୨] |
ସନ୍ଧିଚ୍ୟୁତ ଅଙ୍ଗୁଳି ହେଉଛି ଆଙ୍ଗୁଠିର ତିନୋଟି ସନ୍ଧି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଅସ୍ଥି ଦ୍ୱୟ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ବିସ୍ଥାପନ ହୋଇଯାଏ ।[୨] ସାଧାରଣତଃ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ବଙ୍କା ଆଙ୍ଗୁଠି, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଫୁଲା ।[୧] ଜଟିଳତାରେ ଲିଗାମେଣ୍ଟ କିମ୍ବା ଟେଣ୍ଡନ ଆଘାତ ହୋଇପାରେ, ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଅସ୍ଥିରତା କିମ୍ବା ବଟୋନିୟର ବିକୃତି ହୋଇପାରେ ।[୫]
ସାଧାରଣ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବଲ୍ ଏବଂ ଜିମ୍ନାଷ୍ଟିକ୍ସ ସହିତ ଜଡିତ ଖେଳରେ ହୋଇଥାଏ ।[୩] ମୂଳ କାର୍ଯ୍ୟବିଧିରେ ସାଧାରଣତଃ ଆଙ୍ଗୁଠି ପଛକୁ ବଙ୍କା ହେବା ହେବା ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।[୫] ଏଥିରେ ଡିଆଇପି (DIP) ବିସ୍ଥାପନ, ପିଆପି (PIP) ବିସ୍ଥାପନ (ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ), ଏବଂ ଏମସିପି (MCP) ବିସ୍ଥାପନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । [୨] [୫] ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠିର ମେଟେକାର୍ପୋ ଫାଲାଞ୍ଜିଆଲ (MCP) ସନ୍ଧି । [୪] ଏକ୍ସ-ରେ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ। [୧] ଶରୀରଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ହାଡ଼ର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଧାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଡର୍ସାଲ୍, ଭୋଲାର୍ କିମ୍ବା ପାର୍ଶ୍ଵିକ ଭାବରେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇପାରେ ।[୨]
ଚିକିତ୍ସାରେ ଗଣ୍ଠି ହ୍ରାସ କରି ପୁନସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଟାଣିବା ଦ୍ୱାରା ହାସଲ କରାଯାଇପାରେ । [୫] ଏହା ପ୍ରଭାବିତ ଆଙ୍ଗୁଠିର ରିଙ୍ଗ ବ୍ଲକ୍ ପରେ କରାଯାଇପାରେ; ଯଦିଓ ସବୁବେଳେ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ।[୫] [୪] ସଫଳତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପାଇଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ହ୍ରାସ ଏକ୍ସ-ରେ କରାଯାଏ ଏବଂ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ବଡିକୁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଟ୍ୟାପ୍ କରାଯାଏ ବା ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଏ । [୪] [୩] ଯଦି ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ ହୋଇଛି, ତେବେ ପ୍ରତିଦିନ ଆଙ୍ଗୁଠିକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ କାଢ଼ିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇପାରେ [୪] ଯେତେବେଳେ ଏକ ଭଙ୍ଗା କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥାଏ, ପରିଚାଳନା ଅଧିକ ଜଟିଳ ହୋଇଯାଏ। [୩] ଆଙ୍ଗୁଠି ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ।[୨] ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ କିଶୋର ବୟସର ଶେଷ ଭାଗରେ ଦେଖାଯାଏ। [୨]
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ ୧.୩ "Finger Dislocations - Injuries and Poisoning". Merck Manuals Consumer Version. Archived from the original on 13 February 2024. Retrieved 20 February 2024.
- ↑ ୨.୦ ୨.୧ ୨.୨ ୨.୩ ୨.୪ ୨.୫ ୨.୬ ୨.୭ Taqi, M; Collins, A (January 2024). "Finger Dislocation". StatPearls. PMID 31855352.
- ↑ ୩.୦ ୩.୧ ୩.୨ ୩.୩ ୩.୪ Miller, EA; Friedrich, JB (April 2020). "Management of Finger Joint Dislocation and Fracture-Dislocations in Athletes". Clinics in sports medicine. 39 (2): 423–442. doi:10.1016/j.csm.2019.10.006. PMID 32115092.Miller, EA; Friedrich, JB (April 2020). "Management of Finger Joint Dislocation and Fracture-Dislocations in Athletes". Clinics in sports medicine. 39 (2): 423–442. doi:10.1016/j.csm.2019.10.006. PMID 32115092.
- ↑ ୪.୦ ୪.୧ ୪.୨ ୪.୩ ୪.୪ Borchers, JR; Best, TM (15 April 2012). "Common finger fractures and dislocations". American family physician. 85 (8): 805–10. PMID 22534390.Borchers, JR; Best, TM (15 April 2012). "Common finger fractures and dislocations". American family physician. 85 (8): 805–10. PMID 22534390.
- ↑ ୫.୦ ୫.୧ ୫.୨ ୫.୩ ୫.୪ "Finger Dislocations - Injuries; Poisoning". Merck Manuals Professional Edition. Archived from the original on 23 March 2023. Retrieved 21 February 2024.