Jump to content

ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ‌ରୁ
ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁ
Satyendra Nath Bosu, Bengali Revolutionary
ଜନ୍ମ(1882-07-30)୩୦ ଜୁଲାଇ ୧୮୮୨
ମୃତ୍ୟୁ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୮(1908-11-21) (ବୟସ ୨୬)
ଜାତୀୟତାIndian
Jugantar
ପ୍ରସିଦ୍ଧିRole in Indian freedom struggle

ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁ (୩୦ ଜୁଲାଇ ୧୮୮୨– ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୮) ଅନୁଶୀଳନ ସମିତିର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଥିଲେ । ଅଲ୍ଲୀପୁର ବୋମା ମାମଲାରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଅଲ୍ଲୀପୁର ଜେଲ୍ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରହିବାବେଳେ, ବୋସୁ ସହ-ବନ୍ଦୀ କନାଇଲାଲ ଦତ୍ତଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଆରୋପ ପକ୍ଷର ସାକ୍ଷୀ ନରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଗୁଳି କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ପ୍ରଧାନ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମାମଲା ଖାରଜ ହୋଇଗଲା ।[] ବସୁ ଜେଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ନିଜେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କୁ ମାମଲାରେ ହାଜର କରାଯାଇଲା । ଦତ୍ତଙ୍କ ସହିତ, ସେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୮ ରେ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ଫାଶିରେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲେ।[][]

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ

[ସମ୍ପାଦନା]

ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ ଜନ୍ମ ୩୦ ଜୁଲାଇ ୧୮୮୨ ରେ ପଶ୍ଚିମ ମିଦ୍ନାପୁର (ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ମିଦ୍ନାପୁର) ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ଅଭୟଚରଣ ବସୁ, ମିଦ୍ନାପୁର କଲେଜରେ ପ୍ରୋଫେସର ଥିଲେ । ଅଭୟଚରଣଙ୍କ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ (ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ଭୂପେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ସୁବୋଧକୁମାର ଓ ଅନ୍ୟଜଣ) ଏବଂ ତିନିଜଣ ଝିଅ ଥିଲେ ।ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ମାମା ଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ପ୍ରାୟ ଦଶ ବର୍ଷ କମ୍ ବୟସ୍‌ର । ବସୁ ପରିବାର ମୂଳତଃ ୨୪ ପରଗଣା ଜିଲ୍ଲାର ବୋରଲ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିଲେ । ବାବୁ ନନ୍ଦ କିଶୋର ବୋସୁ (ରାଜ ନାରାୟଣଙ୍କ ପିତା) ରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ ଏବଂ ପରିବାରର ପ୍ରଥମ ବ୍ରାହ୍ମୋଧର୍ମୀ ହେଲେ । ବାବୁ ନନ୍ଦ କିଶୋରଙ୍କ ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ଯାହାର ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ହେଲେ ବାବୁ ରାଜ ନାରାୟଣ । ଧାର୍ମିକତା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସାରାଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା । ସେ "ଆଦି ବ୍ରାହ୍ମୋ ସମାଜ"ର ବିଶିଷ୍ଟ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ସେତେବେଳର "ହିନ୍ଦୁ କଲେଜ"ର ସିନିୟର ସ୍କଲାର୍ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଭାଇ ମଦନମୋହନ ଓ ଅଭୟଚରଣ ଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୧୮୫୦ ମସିହାରେ, ବାବୁ ରାଜ ନାରାୟଣ ତାଙ୍କ ଦୁଇଭାଇଙ୍କ ସହିତ ମିଦ୍ନାପୁରକୁ ବସବାସ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ଜିଲ୍ଲା ବିଦ୍ୟାଳୟର ହେଡମାଷ୍ଟର୍ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୮୬୭ରେ ସେ ସରକାରୀ କାମରୁ ଅବସର ନେଇ କଲକାତାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ୧୮୮୦ରେ ସେ ଶେଷରେ ପରିବାର ସହିତ ଦେଓଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ୧୮୯୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେଲା ।

ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ଇଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ଏବଂ F.A. ପରୀକ୍ଷା ସଫଳତାର ସହିତ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, କଲକାତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର B.A. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ିଥିଲେ କିନ୍ତୁ B.A. ପରୀକ୍ଷା ଦେଇନଥିଲେ । ସେ କଲେଜ୍ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରାୟ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଦ୍ନାପୁର କଲେକ୍ଟରେଟ୍‌ରେ କାମ କରିଥିଲେ ।

ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ

[ସମ୍ପାଦନା]

ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ସହିତ, ନରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା 20ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସସସ୍ତ୍ର ସଂଗ୍ରାମର ତିନୋଟି ଘଟଣା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା ।

ମିଦ୍ନାପୁର ଅସ୍ତ୍ର ମାମଲା

[ସମ୍ପାଦନା]

ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ନାମରେ ଲାଇସେନ୍ସ୍ କରାଯାଇଥିବା ଖୁନ୍ଦା (ବନ୍ଦୁକ) ରଖିବା ଅଭିଯୋଗରେ ପୋଲିସ୍ ଗିରଫ କରିଥିଲା । ପୋଲିସ୍ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଦୁଇ ମାସର କଠୋର କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥିଲେ ।

ଅଲ୍ଲୀପୁର ଜେଲ ହତ୍ୟକାଣ୍ଡ

[ସମ୍ପାଦନା]

ଅଲିପୋର ଜେଲ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ, ଯେଉଁଥିରେ କନାଇଲାଲ ଓ ସତ୍ୟେନ ନରେନ୍ଦ୍ର ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ମାମଲା ଚାଲିଥିଲା । ସେହି ମାମଲା କେବଳ 2 ଦିନ ଚାଲିଥିଲା । କନାଇଲାଲକୁ ସହଜରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବସୁଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଦୋଷୀ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ଉଭୟଙ୍କୁ ଫାଶି ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା।[]

  1. "Alipore Bomb case - Sri Aurobindo (1906-1910)". Sri Aurobindo Institute of Culture (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2025-10-01.
  2. "Alipore Bomb Case". sriaurobindoinstitute.org. Archived from the original on 8 March 2017. Retrieved 13 September 2017.
  3. Mohanta, Sambaru Chandra (2012). "Dutta, Kanailal". In Islam, Sirajul; Jamal, Ahmed A. (eds.). Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh (Second ed.). Asiatic Society of Bangladesh.
  4. "Kanailal Dutt - revolutionary martyr, killed traitor in Jail". The Mother & Sri Aurobindo : e-library (in ଇଂରାଜୀ). Retrieved 2025-10-01.