ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ଵରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Jump to navigation Jump to search

ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ । ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ସହର ହେବା ସହ ପ୍ରାକ୍ତନ କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ଏହି ସ୍ଥାନର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ । ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏଁ କଳିଙ୍ଗ ରାଜାମାନେ ରାଜୁତି କରୁଥିବା ସମୟରେ ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ଚାରୁକଳାପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିରାଦି ଏବେ ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱସ୍ଥଳୀ ହେଇ ରହିଛି । ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦନ ହେଇଥିବା ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ଉତ୍କଳର ଗୌରବମୟ ଇତିହାସର ମୁକ ସାକ୍ଷୀ ହେଇ ଦେଶ ବିଦେଶର ଅଗଣିତ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛି ।

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର, ଓ ବିନ୍ଦୁସାଗର ମନ୍ଦିର ଛଡା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ଶିବଙ୍କ ଉପାସନା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବୁଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମର ପ୍ରସାର ହେଇଥିବାର ପ୍ରମାଣସ୍ୱରୂପ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର ଉପାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବୁଦ୍ଧ ଓ ଜୈନଙ୍କ ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯାଏ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ସମୟର ଶିଳାଲେଖ ଥିବା ଗୁମ୍ଫାମାନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରହିଛି ।

ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ଆଖପାଖରେ ଥିବା ମନ୍ଦିର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ[ସମ୍ପାଦନା]

ମନ୍ଦିରର ନାମ ପୂଜିତ ଦେବତା ମନ୍ଦିରର ଛବି ନିର୍ମାଣ ସମୟ ଆଧାରିତ ଲୋକକଥା
ଐଶାନେଶ୍ଵର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଶିବ ଏହା ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ଶୈବ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଆଖଡାଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଶିବ Akhadachandi.JPG ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ବିନ୍ଦୁସାଗର ପୁଷ୍କରିଣୀ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଘେରି ରହିଥିବା ବେଳେ ପଶ୍ଚିମରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମନ୍ଦିର ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ବେସରକାରୀ ଗୃହ ସବୁ ରହିଛି । ମନ୍ଦିରର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ସାମ୍ନା କରି ରହନ୍ତି ।
ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିର


20°14′26.18″N 85°50′8.81″E / 20.2406056°N 85.8357806°E / 20.2406056; 85.8357806 (Ananta Vasudeva Temple)

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ Bhuvanesvar1025.jpg ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମନ୍ଦିରଟି ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ଶ୍ରୀବଳରାମଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣାୟବ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜିତ ।[୧] ବଳରାମ ଏକ ସପ୍ତଫେଣୀ ସର୍ପ ତଳେ ଠିଆହୋଇଥିବାବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗଦା, ଚକ୍ର ଏବଂ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଅନଙ୍ଗଭୀମ ଦେବ (ତୃତୀୟ)ଙ୍କ କନ୍ୟା ଚନ୍ଦ୍ରିକାଦେବୀଙ୍କ ସମୟ ତଥା ରାଜା ଭାନୁଦେବଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର


20°15′2″N 85°51′18″E / 20.25056°N 85.85500°E / 20.25056; 85.85500 (Astasambhu Temples)

ଭଗବାନ ଶିବ Astasambhu Siva Temple-I.jpg ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ ଉତ୍ତରେଶ୍ଵର ଶିବ ମନ୍ଦିର ବେଢାରେ ଏକାକାର ଏବଂ ଏକାକୃତିର ଆଠଟି ମନ୍ଦିର ଦେଖାଯାଏ ଏହି ମନ୍ଦିରମାନେ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିରଭାବେ ଜଣା । 'ଅଷ୍ଟ' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଆଠ ଏବଂ 'ଶମ୍ଭୁ' ଶିବଙ୍କର ଅନ୍ୟେକ ନାମ । ଏହି ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚୋଟି ସମାନ୍ତରାଳରେ ନିର୍ମିତ, ଏଣୁ ଏମାନଙ୍କୁ 'ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡଵ' କୁହାଯାଏ ।
ଭାରତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଶିବ ଶୈଳୋଦଭବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ (ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ)[୨]
  1. Ghurye, G.S. (୨୦୦୫). Rajput Architecture. Popular Prakashan. p. ୯୧. ISBN ୮୧-୭୧୫୪-୪୪୬-୦. 
  2. http://ignca.nic.in/asi_reports/orkhurda018.pdf

"ଭୁବନେଶ୍ଵରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର" ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିବା ପୃଷ୍ଠାଗୁଡ଼ିକ

ମୋଟ ୩୧ ରୁ ଏହି ଶ୍ରେଣୀ ଭିତରେ ୩୧ଟି ପୃଷ୍ଠା ଅଛି ।