ଶିଲିଗୁଡ଼ି
ଶିଲିଗୁଡ଼ି
শিলিগুড়ি | |
|---|---|
Metropolitan City/Urban Agglomeration | |
| Nickname: ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ପ୍ରବେଶ ପଥ ସହର | |
| Country |  India |
| State | ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ |
| District | Darjeeling, Jalpaiguri |
| Named for | ଉତ୍ତରବଙ୍ଗର ବୃହତ୍ତମ ସହର |
| Government | |
| • Type | ନଗର ନିଗମ |
| • Body | ଶିଲିଗୁଡ଼ି ନଗର ନିଗମ |
| • Police commissioner | K Jayaraman (IPS) |
| Area | |
| • Metropolitan City/Urban Agglomeration | 260 km2 (100 sq mi) |
| Population (2011 census)[୧] | |
| • Metro | ୭,୦୧,୪୮୯ |
| Demonym(s) | Siligurians, Siliguribashi |
| Languages | |
| • Official | ବଙ୍ଗଳା, ଇଂରାଜୀ, ନେପାଳୀ |
| Time zone | UTC+5:30 (IST) |
| PIN | 734 001-734 015 |
| Telephone code | +91353 |
| ଯାନବାହାନ ପଞ୍ଚୀକରଣ | WB 74 / WB 73 2 |
| Lok Sabha constituency | Darjeeling |
| Vidhan Sabha constituency | Siliguri, Dabgram-Phulbari |
| Website | www |
| 1The coordinates given here are in metric system and based upon the Microsoft Encarta Reference Library Map Center 2005 2 The Vehicle Code given here based upon the Siliguri Sub Divisional Court documentations. | |
ଶିଲିଗୁଡ଼ି (ବଙ୍ଗଳା: শিলিগুড়ি) ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର। ଏହା ପଡ଼ୋଶୀ ସହର ଜଲପାଇଗୁଡ଼ି ସହିତ ମିଶି ଯୁଗ୍ମ ସହର ଗଠନ କରେ। ଏହି ସହରଟି ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଦାର୍ଜିଲିଂ ଏବଂ ଜଲପାଇଗୁଡ଼ି ଜିଲ୍ଲାର ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। "ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର" ଭାବରେ ପରିଚିତ, ଏହି ସହରଟି ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ମହାନନ୍ଦା ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। କୋଲକାତା ଏବଂ ଆସାନସୋଲ୍ ପରେ ଶିଲିଗୁଡ଼ି ହେଉଛି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହରାଞ୍ଚଳ।
ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଶିଲିଗୁଡ଼ିର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି, କାରଣ ଏଠାରୁ ତିନୋଟି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା: ନେପାଳ, ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଭୁଟାନକୁ ସୁବିଧାଜନକ ପ୍ରବେଶ ପଥ ରହିଛି। ଏହା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତକୁ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଭୂଖଣ୍ଡ ସହିତ ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରେ। ପୂର୍ବ ହିମାଳୟର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶିଲିଗୁଡ଼ି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାପାର, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଏବଂ ପରିବହନ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
[ସମ୍ପାଦନା]୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ଶିଲିଗୁଡ଼ି ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୭୦୨୭୫ ଅଟେ ।[୩] ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୧୫% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୮୫% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ଶିଲିଗୁଡ଼ିର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୦.୦୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୫.୨୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୯.୭୩% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୦.୩୫% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୧.୬୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।[୩]
ଭାଷା
[ସମ୍ପାଦନା]ଶିଲିଗୁଡ଼ି ସହର ସମେତ ଶିଲିଗୁଡ଼ି ଉପଖଣ୍ଡରେ ବଙ୍ଗଳା ହେଉଛି ସରକାରୀ ଭାଷା। ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ସମୟରେ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ କୋର୍ପୋରେସନରେ, ଜନସଂଖ୍ୟାର ୬୦.୮୮% ବଙ୍ଗଳା, ୨୫.୨୪% ହିନ୍ଦୀ, ୪.୬୬% ନେପାଳୀ, ୨.୩୯% ଭୋଜପୁରୀ, ୧.୫୮% ମାରୱାଡ଼ି ଏବଂ ୧.୨୪% ଉର୍ଦ୍ଦୁକୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଭାଷା ଭାବରେ କହୁଥିଲେ। ବଙ୍ଗାଳୀମାନେ ଏହି ସହରର ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଭାଷାଭାଷୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଟନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ପରେ ବିହାରୀ (ଭୋଜପୁରୀମାନଙ୍କୁ ମିଶାଇ), ମାରୱାଡ଼ି, ପଞ୍ଜାବୀ, ନେପାଳୀ, ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଆଦିବାସୀମାନେ ରହିଛନ୍ତି। ୨୦୦୧ ର ଏକ ଗବେଷଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ଅନୁଯାୟୀ, ବଙ୍ଗଳା ଭାଷୀମାନେ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୬୪.୨୫% ଥିଲେ। ୨୦୦୧ ର ୩୦ ଟି ୱାର୍ଡ ମଧ୍ୟରୁ, ସେମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟାର ହାର ୧୧.୭୧% ରୁ ୯୮.୯୬% ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା।
ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
[ସମ୍ପାଦନା]ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf
- ↑ http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf
- 1 2 "way back machine - ସେନ୍ସସ୍ ଓଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ". Archived from the original on 16 June 2004. Retrieved 24 September 2015.