ରବିନ୍ଦ୍ର କୌଶିକ
ରବିନ୍ଦ୍ର କୌଶିକ (ବ୍ଲାକ ଟାଇଗର) | |
|---|---|
| ଜନ୍ମ | ୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୨
ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାନଗର, ରାଜସ୍ଥାନ, ଭାରତ |
| ମୃତ୍ୟୁ | ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୧ (ବୟସ ୪୯)[୨] ମିଆଁୱାଲୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କାରାଗର, ପାକିସ୍ତାନ |
| ପ୍ରସିଦ୍ଧି | ର ଗୁପ୍ତଚର |
| Criminal charge | ଗୁପ୍ତଚର ବୃତ୍ତି |
| ଅପରାଧ ଜରିମାନା | ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ |
| ବୈବାହିକ-ସାଥୀ |
ଅମାନତ (m. ୧୯୭୬) |
| ସନ୍ତାନ | ୧ |
ରବିନ୍ଦ୍ର କୌଶିକ (11 ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୨ - ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୧) ର'ପାଇଁ କାମ କରିଥିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗୁପ୍ତଚର ଥିଲେ । ୧୯୭୫ ମସିହାରୁ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାରଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଗୁପ୍ତଚର ବୃତ୍ତିରେ ଥିଲେ । ସେ ବ୍ଲାକ ଟାଇଗର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁପ୍ତଚର ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ ।[୨] ପାକିସ୍ତାନ ଆର୍ମିର ମିଲିଟାରୀ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ସ ବିଭାଗରେ ସେ ଜଣେ କିରାଣୀ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।[୩] ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଗୁପ୍ତଚରଙ୍କ ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ସଂଚାର ଯୋଗୁ, କୌଶିକ ଧରାପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଏହି ଦଣ୍ଡକୁ କୋହଳ କରାଯାଇ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରାଯାଇଥିଲେ । ୧୬ ବର୍ଷ ଧରି ସେ ପାକିସ୍ତାନର ବିଭିନ୍ନ କାରାଗାରରେ କାରାଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ କାରାଧିନ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।[୨][୪]
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
[ସମ୍ପାଦନା]ରବିନ୍ଦ୍ର ରାଜସ୍ଥାନର ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାନଗରଠାରେ ୧୯୫୨ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜେ ଏମ କୌଶିକ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଅମଲା ଦେବୀ ଥିଲା । ଅମଲାଦେବୀଙ୍କର ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।[୫] କୌଶିକ ଶ୍ରୀଗଙ୍ଗାନଗରର ଏସ ଡି ବିହାନୀ ପିଜି କଲେଜରୁ ବାଣିଜ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। କଲେଜରେ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ନାଟକ ଓ ଡିବେଟରେ ଭାଗ ନେଉଥିଲେ । କଲେଜରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ର'ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।[୬]
ର୍'ରେ ନିଯୁକ୍ତି
[ସମ୍ପାଦନା]କୌଶିକ ର'ରେ ଚାକିରୀ ଆରମ୍ଭରୁ ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଣ୍ଡର କଭର ଭାବରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ୨ ବର୍ଷ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା ଶିଖିବା ଓ ଜଣେ ମୁସଲମାନ ଭଳି ଚଳିବା ସେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ରାଜସ୍ଥାନର ଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାନଗର, ପାକିସ୍ତାନ ସୀମାରେଖା ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ବାଗ୍ରୀ ଭାଷାରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ [୭] ୧୯୭୫ ମସିହାରେ, ୨୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କୁ ପାକିସ୍ତାନ ପଠାଯାଇଥିଲା ।[୨]
ପାକିସ୍ତାନରେ ଗୁପ୍ତଚର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ
[ସମ୍ପାଦନା]କୌଶିକ ନିଜର ସୁନତ୍ କରାଇଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ନୂତନ ନାମ ନବି ଅହମଦ ଶାକୀର ରଖାଯାଇଥିଲା ।[୭] ପାକିସ୍ତାନ ଯାଇ ସେ କରାଚି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଇନରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ପରେ ସେ ଏକ ଛଦ୍ମନାମରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସ୍ଥଳସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ସେନାର ଆକାଣ୍ଟ୍ସ ବିଭାଗରେ ଜଣେ ମେଜର ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।[୮] ପାକିସ୍ତାନରେ ସେ ଅମାନତ ନାମ୍ନୀ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଥିଲା । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପୁଅର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।[୭][୯]
୧୯୭୯ରୁ ୧୯୮୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାରେ କାମ କରି, ର'କୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ତତକାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କୁ ବ୍ଲାକ ଟାଇଗର ଉପାଧୀ ଦେଇଥିଲେ ।[୧୦]
ମୃତ୍ୟୁ
[ସମ୍ପାଦନା]୧୯୮୩ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ର' ଇନିୟାସ ମାସି ନାମକ ଅନ୍ୟଜଣେ ଗୁପ୍ତଚରଙ୍କୁ କୌଶିକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ କରିବାକୁ ପଠାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଇନିୟାସ ପାକିସ୍ତାନର ଆଇଏସଆଇଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ ଓ ଏହି ଘଟଣା କୌଶିକଙ୍କୁ ଧରାପକେଇଥିଲା ।[୨] କୌଶିକଙ୍କୁ ୨ ବର୍ଷ ଧରି ସିଆଲକୋର୍ଟରେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଓ ପରେ ଏହାକୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା ।[୭] କାରାଦଣ୍ଡ ସମୟରେ ସେ ଭାରତରେ ଥିବା ନିଜ ପରିବାରକୁ ଲେଖିଥିବା ଚିଠିରୁ ଜେଲରେ ତାଙ୍କର ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସେ ଭୋଗିଥିବା ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା ବିଷୟରେ ଜଣାପଡ଼େ । ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଚିଠିରେସେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ:
क्या भारत जैसे बड़े देश के लिए कुर्बानी देने वालों को यहीं मिलता है?" (ଭାରତବର୍ଷ ଭଳି ବିରାଟ ଦେଶ ପାଇଁ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କଣ ଏଇ ପୁରସ୍କାର ମିଳେ !)[୨]
୨୦୦୧ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ସେ ମିଆଁୱାଲି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କାରାଗରରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।[୨]
କୌଶିକଙ୍କ ପରିବାର, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ, ସରକାର କୌଶିକଙ୍କୁ ନା ଭାରତର ନାଗରିକ ଭାବରେ ଆପଣାଇ ଥିଲେ ନା ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।[୨]
୨୦୧୨ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏକ ଥା ଟାଇଗର, କୌଶିକଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ ବୋଲି ତାଙ୍କ ପରିବାର ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଓ ସେହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପାଇଁ କ୍ରେଡ଼ିଟ ଦାବୀ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କବୀର ଖାଁ ଏହି ଦାବୀ ଭିତ୍ତିହିନ ବୋଲି କହିଥିଲେ ।[୧୧] -->
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ "Salman Khan's new movie in controversy again". The Times of India. 24 July 2012. Archived from the original on 3 January 2013. Retrieved 17 August 2012.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "India's forgotten spy – Agent's family fights an impossible battle". Retrieved 27 September 2020.
- ↑ "The cost of being an Indian spy: What happened to Ravindra Kaushik, RAW's Black Tiger". ThePrint. 2023-04-22. Retrieved 2025-07-06.
- ↑ "Story of RAW agent, Ravinder Kaushik, who worked as a Pakistan Army Major – Forgotten hero". The Economic Times. Retrieved 10 April 2021.
- ↑ Umak, Lokesh (25 July 2020). "Ravindra Kaushik on sacrificing his life for India". HindiBinge (in ବ୍ରିଟିଶ୍ ଇଂରାଜୀ). Archived from the original on 26 April 2025. Retrieved 18 November 2021.
- ↑ rashid, sumaira (12 April 2021). "Ravindra Kaushik, 'The Black Tiger'- India's Greatest Spy". The Indianness (in ଆମେରିକୀୟ ଇଂରାଜୀ). Archived from the original on 18 November 2021. Retrieved 18 November 2021.
- 1 2 3 4 "Late spy's kin fight for reel life credit". Archived from the original on 24 August 2012. Retrieved 17 August 2012.
{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link) - ↑ "The cost of being an Indian spy: What happened to Ravindra Kaushik, RAW's Black Tiger". ThePrint. 22 April 2023. Retrieved 6 July 2025.
- ↑ "The real life behind a 2002 spy thriller". Hindustan Times. 6 December 2009. Archived from the original on 19 April 2015. Retrieved 15 May 2015.
- ↑ Shetty, Soham (2023-02-09). "Anurag Basu to direct upcoming film 'The Black Tiger' on life of Indian Spy Ravindra Kaushik". CNBC TV18 (in ଇଂରାଜୀ). Archived from the original on 2024-06-19. Retrieved 2024-08-19.
- ↑ "Dead RAW agent's nephew takes Salman's Ek Tha Tiger producers to court". 27 July 2012. Archived from the original on 19 September 2012. Retrieved 17 August 2012.