ଯୋଗେଶ କୁମାର ସଭରୱାଲ

ଯୋଗେଶ କୁମାର ସଭରୱାଲ (୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୨– ୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫) ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ୩୬ତମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଥିଲେ ।

କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ

ସଭରୱାଲ ୧୯୬୯ ରୁ ୧୯୮୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ରେଲୱେ ପାଇଁ ଏକ ଅଧିବକ୍ତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ରୁ ୧୯୭୬–୧୯୭୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଅଧିବକ୍ତା ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାୟୀ କାଉନସେଲ ଓ ତାପରେ ସ୍ଥାୟୀ କାଉନସେଲ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୮୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାଉନସେଲ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ। ୧୯୬୯ରୁ ୧୯୭୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବାର କାଉନସିଲ ଅଫ୍‌ ଇଣ୍ଡିଆରେ ଦିଲ୍ଲୀଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ।

୧୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୬ ରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ତାପରେ ସ୍ଥାୟୀ ବିଚାରପତି ହେଲେ ।

୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୯ ରେ ସେ ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଏକ ବର୍ଷରୁ କମ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଭାରତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଭାରତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସବୁଠାରୁ ବରିଷ୍ଠ ବିଚାରପତି ଥିବାରୁ, ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୫ରେ ଅବସର ନେଉଥିବା ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଆର୍‌.ସି. ଲାହୋଟିଙ୍କ ପରେ ସଭରୱାଲଙ୍କୁ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା। ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୫ରେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏ. ପି. ଜେ. ଅବ୍ଦୁଲ୍ କଲାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଭାବେ ସପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭ରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ (ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶଙ୍କ ଅବସର ବୟସ) ପହଞ୍ଚିବାରୁ, ପ୍ରାୟ ୧୪ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହି ପଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବେ ସଭରୱାଲ ସଂବିଧାନ ସମ୍ପର୍କିତ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୫ରେ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ସଭରୱାଲଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଗଠିତ ଏକ ସଂବିଧାନ ବେଞ୍ଚ, ରାଜ୍ୟପାଳ ବୁଟା ସିଂହଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ ବିହାର ବିଧାନସଭା ଭଙ୍ଗକୁ ଅସଂବିଧାନିକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁନଃବାତିଲ କରିବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା, ଫଳସ୍ୱରୂପ ନୂତନ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା।

୨୦୦୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀର ସିଲିଂ ଅଭିଯାନ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସାରା ହଜାର ହଜାର ଅବୈଧ ନିର୍ମାଣ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଥିଲା, ସେ ଯେଉଁ ବେଞ୍ଚର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରୁଥିଲେ, ସେହି ବେଞ୍ଚ ଅବୟ୍ଧ ନିର୍ମାଣକାରୀଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ କୌଣସି ଆଦେଶ ଦେବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା। ପରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଦିଲ୍ଲୀର ରିଏଲ୍‌ ଏଷ୍ଟେଟ୍‌ ବ୍ୟବସାୟ ସହ ଜଡିତ ଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ଏହା ନେଇ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

୨୦୦୭ରେ ସେ ନଅ-ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସଂବିଧାନ ବେଞ୍ଚର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ, ଯାହା ରାୟ ଦେଇଥିଲା ଯେ ୨୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୩ ପରେ ନବମ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଆଇନ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ସଂବିଧାନର ଧାରା ୧୪, ୧୯, ୨୦ ଓ ୨୧ ଅନୁସାରେ ନିଶ୍ଚିତ ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରେ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଦାଲତରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ରାୟ ତାମିଳନାଡୁ ରିଜର୍ଭେସନ ଆକ୍ଟ, ୧୯୯୪ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିଛି ଆଇନ ସମ୍ପର୍କରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଅର୍ଜିର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ସଭରୱାଲ ୧୭୫ଟି ରାୟ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ୬୩୦ଟି ବେଞ୍ଚରେ ବସିଥିଲେ।