ଦିଗନ୍ତ ପତ୍ରିକା
| ସମ୍ପାଦକ | ମନୋଜ ଦାସ ରାହାସ ରାୟ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ |
|---|---|
| ପ୍ରକାର | ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମାଜ |
| ପ୍ରକାଶ ଅବୃତ୍ତି | ଦ୍ୱିମାସିକ, ପରେ ମାସିକ ଓ ତ୍ରୈମାସିକ |
| ଆରମ୍ଭ ବର୍ଷ | ୧୯୫୦ |
| ପ୍ରଥମ ସଂଖ୍ୟା | ୧୯୫୦ |
| ଦେଶ | ଭାରତ |
| ଆଧାରିତ | କଟକ, ଓଡ଼ିଶା |
| ଭାଷା | ଓଡ଼ିଆ |
ଦିଗନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମାଜଭିତ୍ତିକ ପତ୍ରିକା।[୧] ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ପରେ କିଛି ସମୟ ପ୍ରକାଶନ ବନ୍ଦ ରହିବା ପରେ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ କଟକରୁ ପୁନଃପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।[୨]
ପତ୍ରିକାଟିର ଆରମ୍ଭ ଓ ପୁନଃପ୍ରକାଶନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ମନୋଜ ଦାସ ଛାତ୍ର ଥିବା ସମୟରେ ଏହାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୯ରେ କଟକରେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।[୩][୪][୫] ୧୯୬୩ ମସିହାର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏହାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ।[୬]
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଓଡ଼ିଆ କବି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାକାଳରେ ପତ୍ରିକାରେ ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟ, କଳା, ଦର୍ଶନ, ପ୍ରତ୍ନସାହିତ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱସାହିତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଲେଖାକୁ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ମିଳିଥିଲା।[୨]
ଇତିହାସ
[ସମ୍ପାଦନା]ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ
[ସମ୍ପାଦନା]ଦିଗନ୍ତର ଆରମ୍ଭ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ମନୋଜ ଦାସ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଥିଲେ। ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ଜୀବନୀ ଓ ସମ୍ପାଦକୀୟ ଜୀବନ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।[୬]
ଓଡ଼ିଆ ବିଭବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ପତ୍ରିକାଟି ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ କିଛି ସମୟ ପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ୧୯୬୩ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହାର ପୂର୍ବ ପ୍ରକାଶନ ଓ ପରେ ୧୯୫୯ରେ ପୁନଃପ୍ରକାଶନ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।[୨]
୧୯୫୯ରେ ପୁନଃପ୍ରକାଶନ
[ସମ୍ପାଦନା]୧୯୫୯ ମସିହାରେ ମନୋଜ ଦାସ କଟକରୁ ଦିଗନ୍ତକୁ ପୁନଃପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ୱେବ୍ସାଇଟ୍ରେ ଥିବା ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ସେ ସମୟରେ ସେ ଏକ ଛାପାଖାନା କିଣି ପତ୍ରିକାଟିକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କରିଥିଲେ। ପରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମାସିକ ପତ୍ରିକାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପୁରୁଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲେଖକଙ୍କ ସହ ନୂତନ ପ୍ରତିଭାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲା।[୭]
ଓଡ଼ିଆ ବିଭବ ଅନୁସାରେ, ୧୯୫୯ରେ ପୁନଃପ୍ରକାଶିତ ଦିଗନ୍ତ ପ୍ରଥମେ ଦ୍ୱିମାସିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା। ପରେ ଏହା ମାସିକ ଓ ତ୍ରୈମାସିକ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।[୨]
ମନୋଜ ଦାସ ୧୯୬୩ ମସିହାର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ। ସେ ପୁଦୁଚେରୀ ଯିବା ପରେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପତ୍ରିକା ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ।[୬]
ସମ୍ପାଦନା
[ସମ୍ପାଦନା]ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ଇତିହାସରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ମିଳେ। ଓଡ଼ିଆ ବିଭବରେ ଉପଲବ୍ଧ ପତ୍ରିକା ସୂଚୀ ଅନୁସାରେ—
- ୧୯୫୯ରୁ — ମନୋଜ ଦାସ ଓ ରାହାସ ରାୟ
- ୧୯୬୩ ଜୁନ–ଜୁଲାଇରୁ — ରାହାସ ରାୟ ଓ ଭଗବାନ ନାୟକବର୍ମା
- ୧୯୬୪ ଅକ୍ଟୋବରରୁ — ରଫିଉଦ୍ଦିନ
- ୧୯୬୬ ମସିହାର ଅଷ୍ଟମ ବର୍ଷର ତୃତୀୟ–ଚତୁର୍ଥ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ — ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ।[୨]
ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ କବି, ଲେଖକ, ସମାଲୋଚକ ଓ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ Odisha Reference Annual 2014ରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ Diganta Patrikaର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।[୮]
ବିଷୟବସ୍ତୁ
[ସମ୍ପାଦନା]ଦିଗନ୍ତ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମାଜ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଷୟକୁ ନେଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା। ପତ୍ରିକାରେ ଗଳ୍ପ, କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, ହାସ୍ୟରଚନା, ସମାଲୋଚନା ଓ ପୁସ୍ତକ ସମୀକ୍ଷା ଭଳି ନିୟମିତ ସାହିତ୍ୟିକ ବିଭାଗ ରହୁଥିଲା।[୨]
ପତ୍ରିକାର ଏକ ବିଶେଷ ଦିଗ ଥିଲା ପୁରୁଣା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା। ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାକାଳରେ କଳା ଓ ମୂର୍ତ୍ତିକଳା, ଦର୍ଶନ, ପ୍ରତ୍ନସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସାହିତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଚିତ୍ରକଳା ଓ ମୂର୍ତ୍ତିର ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା।[୨]
ସମ୍ପାଦକୀୟ ଆଲୋଚନା
[ସମ୍ପାଦନା]ଦିଗନ୍ତର ସମ୍ପାଦକୀୟଗୁଡ଼ିକରେ ସାହିତ୍ୟ ଓ କଳା ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ ସମକାଳୀନ ପ୍ରଶ୍ନ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଆଲୋଚ୍ୟ ବିଷୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର, କଳା ସମାଜ ପାଇଁ ନା କଳା କଳା ପାଇଁ, ହାସ୍ୟପ୍ରିୟ ସମାଜରେ ସାହିତ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ, ସମାଲୋଚକ କାହାକୁ କୁହାଯିବ, ନୂଆ ଓ ପୁରୁଣାର ସଂଘର୍ଷ, କଳା ଓ ଜୀବନର ସମ୍ପର୍କ, ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସାହିତ୍ୟିକ ପରିସ୍ଥିତି।[୨]
୧୯୬୧ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ସଂଖ୍ୟାର ସମ୍ପାଦକୀୟରେ ପତ୍ରିକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ବିଭବର ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼େ। ସେଠାରେ ପତ୍ରିକାଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶ୍ରେଣୀର ରୁଚିକୁ ମାତ୍ର ପ୍ରଶ୍ରୟ ନଦେଇ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଦେବାର ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାର ସୂଚନା ମିଳେ।[୨]
ସାହିତ୍ୟିକ ଭୂମିକା
[ସମ୍ପାଦନା]ଦିଗନ୍ତର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଥିଲା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସାହିତ୍ୟିକଙ୍କ ରଚନା ସହ ନୂତନ ଲେଖକଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦେବା। ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାକାଳରେ ପତ୍ରିକାଟି ଏହି ଦୁଇ ଧାରାକୁ ଏକାଠି କରିଥିଲା। ତାଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ୱେବ୍ସାଇଟ୍ରେ ପତ୍ରିକାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରତିଭା ସହ ନୂତନ ପ୍ରତିଭାଙ୍କୁ ପରିଚିତ କରାଇଥିବା ଏକ ପ୍ରକାଶନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।[୬]
ଓଡ଼ିଆ ବିଭବର ମୂଲ୍ୟାୟନ ଅନୁସାରେ, ମନୋଜ ଦାସ ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରତିଫଳନ ଦିଗନ୍ତରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।[୨]
ପ୍ରକାଶନର ପର୍ଯ୍ୟାୟ
[ସମ୍ପାଦନା]ପତ୍ରିକାର ଡିଜିଟାଲ୍ ଆର୍କାଇଭ୍ରେ ୧୯୫୯ରୁ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଓଡ଼ିଆ ବିଭବର ସୂଚୀରେ ୧୯୫୯, ୧୯୬୦, ୧୯୬୧, ୧୯୬୨, ୧୯୬୩, ୧୯୬୪, ୧୯୬୫, ୧୯୬୬ ଓ ୧୯୬୭ର ଖଣ୍ଡ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହା ସହ ୧୯୭୭–୭୯ ଓ ୧୯୮୧–୮୯ର କିଛି ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।[୨]
ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ୱେବ୍ସାଇଟ୍ରେ ୧୯୫୯ରୁ ୧୯୬୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାର ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ରତି ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଏଥିରେ ୧୯୫୯ର ଫେବୃଆରୀ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ଅକ୍ଟୋବର, ନଭେମ୍ବର ଓ ଡିସେମ୍ବର ସଂଖ୍ୟା ସହ ୧୯୬୦, ୧୯୬୧ ଓ ୧୯୬୨ର ବିଭିନ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ରହିଛି।[୯]
ଡିଜିଟାଲ୍ ସଂରକ୍ଷଣ
[ସମ୍ପାଦନା]ପୁରୁଣା ଦିଗନ୍ତ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଅଂଶ ବର୍ତ୍ତମାନ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆକାରରେ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଆ ବିଭବ ଏହାର ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆର୍କାଇଭ୍ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି ଏବଂ ଏହାର ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ World of Manoj Das ୱେବ୍ସାଇଟ୍ ଓ ଶ୍ରୀହର୍ଷ ରାଉତରାୟଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରତିର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି।[୨]
ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ସଂରକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ୨୦ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗର ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ପତ୍ରପତ୍ରିକା ଓ ସେତେବେଳର ସାହିତ୍ୟିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରାଥମିକ ସାମଗ୍ରୀର ଅଧ୍ୟୟନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
ଗୁରୁତ୍ୱ
[ସମ୍ପାଦନା]ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାର ଇତିହାସରେ ଦିଗନ୍ତର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏହାର ଦୀର୍ଘ ସମୟର ପ୍ରକାଶନ ଠାରୁ ଅଧିକ ଏହାର ସମ୍ପାଦକୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଓ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ସାହିତ୍ୟିକ ଆଲୋଚନା ସହ ଜଡ଼ିତ। ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ଆରମ୍ଭିକ ସମ୍ପାଦନା ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ପାଦନା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପିଢ଼ିର ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଚିନ୍ତାକୁ ପତ୍ରିକାରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିଲା।[୨]
ଏହାର ପୃଷ୍ଠାରେ ସାହିତ୍ୟ ସହ କଳା, ଦର୍ଶନ, ସମାଜ ଓ ବିଶ୍ୱସାହିତ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଲୋଚନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବାରୁ ଏହା କେବଳ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରକାଶନରେ ସୀମିତ ନଥିଲା।[୨]
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ "Google Books". Google. Retrieved 2026-08-26.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 "ଦିଗନ୍ତ". ଓଡ଼ିଆ ବିଭବ. Retrieved ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "Google Books". Google. 2021-10-03. Retrieved 2026-08-26.
- ↑ "Google Books". Google. 2024-05-24. Retrieved 2026-08-26.
- ↑ "Google Books". Google. 2024-04-12. Retrieved 2026-08-26.
- 1 2 3 4 "As an Editor". World of Manoj Das. Retrieved ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "A Refreshers' Course in Family Life!". World of Manoj Das. Retrieved ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "Odisha Reference Annual 2014" (PDF). Government of Odisha. Retrieved ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "Archive of DIGANTA". World of Manoj Das. Retrieved ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬.
{{cite web}}: Check date values in:|access-date=(help)