ଗରମ ଦଳ
ଗରମ ଦଳ (୧୯୦୭–୧୯୧୪) ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଥିଲା, ଯାହା ସଂଘର୍ଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସୁଧାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା। ଏହି ଦଳ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ, ଲାଲା ଲଜପତ୍ ରାୟ, ବିପିନଚନ୍ଦ୍ର ପାଲ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଚେତନ ନେତାମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାରତୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଚେତନ କରିବାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ।[୧]
ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି
[ସମ୍ପାଦନା]୧୯୦୭ ମସିହାରେ ସୁରଟ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନ୍ୟାସନାଲ୍ କଂଗ୍ରେସ୍ (INC) ଭିତରେ ଦଳୀୟ ଭିନ୍ନତା ଘଟି, ଦୁଇଟି ଦଳର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା – ଗରମ ଦଳ ଓ ନରମ ଦଳ। ଗରମ ଦଳ ସକ୍ରିୟ ଏବଂ ତ୍ରାସଦାୟକ ଆନ୍ଦୋଳନର ପକ୍ଷରେ ଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ନରମ ଦଳ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ ଏବଂ ସମ୍ମିଳନୀମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପରେ ଅବଶ୍ୟକତା ମାନୁଥିଲେ। ଏହି ବିଭାଜନ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନେଇଆସିଥିଲା, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଚଳଣୀରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।[୨]
ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ନୀତି
[ସମ୍ପାଦନା]ଗରମ ଦଳର ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଭାରତୀୟ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସଚେତନ ହେବା, ସକ୍ରିୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା, ଏବଂ ରାଜନୈତିକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ତେଣୁ ଏହି ଦଳ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଗି ତ୍ରାସଦାୟକ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଆନ୍ଦୋଳନର ଗତିକୁ ତ୍ବରିତ କରିଥିଲା।
ମୁଖ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ
[ସମ୍ପାଦନା]ଗରମ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ନେତାମାନେ ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ, ଲାଲା ଲଜପତ୍ ରାୟ, ବିପିନଚନ୍ଦ୍ର ପାଲ୍ ଥିଲେ। ତିଲକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଏହି ଦଳକୁ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଏବଂ ଗରମ ଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରକାରକୁ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା।
ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଅବଦାନ
[ସମ୍ପାଦନା]ଗରମ ଦଳ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଥିଲା। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଚଳଣୀରେ ସକ୍ରିୟ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଗରମ ଦଳର ନେତାମାନେ ସମୟ ସମୟରେ ନୀତି ଓ ଆଦର୍ଶରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ନୂତନ ମାନକ ଦେଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଗରମ ଦଳର ଅବଦାନ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଇତିହାସରେ ଅମର ରହିଛି।
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ Roy Jackson (2011). Mawlana Mawdudi and Political Islam: Authority and the Islamic State. Taylor & Francis. p. 58. ISBN 978-0-415-47411-5.
- ↑ B. K. Chaturvedi. Chacha Nehru. Diamond Pocket Books (P) Ltd. p. 19. ISBN 978-81-7182-354-3.