କୋଶଳୀ ଭାଷା

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(କୋଷଳୀ ଭାଷା ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
ସିଧାସଳଖ ଯିବେ ଦିଗବାରେଣିକୁ, ଖୋଜିବେ
Kosli
Sambalpuri
Western Odia
କେଉଁ ଅଞ୍ଚଳର: India
ଅଞ୍ଚଳ Western Odisha
କହୁଥିବା ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୨ crores
ଭାଷା ପରିବାର
ଲେଖିବା ପ୍ରଣାଳୀ Odia[୧][୨][୩][୪]
ଭାଷା କୋଡ଼
ISO 639-3 spv

କୋଶଳୀ ଭାଷା (ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ଏକ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ରିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଭାଷା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଥାଏ ।[୧]

ଲିପି [ସମ୍ପାଦନା]

ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଇଥାଏ । .[୧][୨][୩][୪]

ସାହିତ୍ୟ[ସମ୍ପାଦନା]

ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଯାଏ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାରେ କୌଣସି ଲିଖିତ ସାହିତ୍ଯ ନଥିଲା । ଏହି ଭାଷାରେ ଲିଖିତ କିଛି ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦନ , ତାମ୍ର  ଫଳକ କିଂବା ତାଳପତ୍ର ଲିଖନ ଅଦ୍ୟାବଧି ମିଳିନାହିଁ । ୧୮୯୧ ମସିହାରେ ଦେବଗଡ ରାଜ୍ୟରୁ ପ୍ରକାଶିତ ସମ୍ବଲପୁର ହିତୈଶିଣୀକୁ ପ୍ରଥମ ସମ୍ବଲପୁରୀ ପ୍ରକାଶନ ବୋଲି8 ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ।[୫] ଏଥିରେ ମଧୁସୂଦନ ମ୍ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ଵାରା ଲିଖିତ ସମ୍ବଲପୁର ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାଚୀନ କବିତା ନାମରେ ଏକ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ତାହାର ଏକ ଅଂଶ ଏହିପରି ,

"କୁହ ଗୋ ଦୁତୀ ମୁଇ କେନତା କରସିଁ ଗୋ  ନନ୍ଦପୁଅ ଆଙ୍ଖେ ଦେଖଲେ ବଡା କାବା ଲଗଶି ଗୋ "


" ଦିଶୁ ଥିସୀ କାଳିଆ ତାର୍ ତାର୍  ପିନ୍ଧି ଥିସୀ ହଳଦିଆ ଜର୍ ଜର୍ ଧୋବ ଫର୍ ଫର୍ ଟେ ଜନବାରୀର୍ ଟେ ବେକେ ଉଲେଇ ହେସୀ ଗୋ " 

ତାହାପରେ 1900 ମସିହାରୁ 1910 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ " ଭୁଲାମନ ଚଉତିଶା " " ଯତନ" ନାମକ ଜେନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ଵାରା ରଚିତ ହେଇଥିଲା ।  ସେହି ସମୟ କାଳ ମଧ୍ୟରେ " ଚଇତନ ଦାସ "ଙ୍କଦ୍ଵାରା " ଚଢେଇ ଚଉତିଶା " ରଚିତ ହେଇ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ବାଲାଜି ମେହେର ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି "  ଗୁଣ୍ଡିଆ " , ଗଉଡ ଗମନ " , କୁମ୍ଭାର ପସରା " ଓ "ସୁନାରି ପସରା " ନାମର ଲେଖନ ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । 1915ରୁ 1925 ମଧ୍ୟରେ " ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପତି ଓ କପିଲା ମହାପତାର ମଧ୍ୟ କିଛି କୋଶଳୀ ଲେଖାବଳି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । 


ଏହି କ୍ରମରେ 1891 ମସିହାରୁ 1947 ମସିହା ଯାଏ 35 ତି କୋଶଳୀ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିବାର ତଥ୍ୟ ମିଳେ । [୬] 1891 ପୂର୍ବବର୍ତୀ ଯୁଗକୁ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାର "ଅନ୍ଧାର ଯୁଗ" କୁହାଯାଏ ।1970 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ କରି କବି ସତ୍ୟନାରାୟଣ ବହିଦାର ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାହିତ୍ଯ ଲେଖିବା ସହ ଅନନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ସେ ଦିଗରେ ଦିଗଦର୍ଶନ ଦେଇ ଥ୍ଯିଲେ ।ସେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାହିତ୍ଯକୁ ଏକ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀର ଭାଷା ବୋଲି ସିଦ୍ଧ କରିବା ସହ ତାଙ୍କ ପରେ ଅନେକ ଲେଖକ ସେ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ନେଇ ଅନେକ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଲେଖା ମନ ପ୍ରକାଶ କରି ଥିଲେ । ସେହି ପରି କିଛି ଲେଖକ , ଯାହାଙ୍କର ଲେଖା ସମ୍ବଲପୁରୀ ସାହିତ୍ଯକୁ ଋଦ୍ଧିମନ୍ତ କରିଥିଲା ତାଙ୍କର ନାମ ନିମ୍ମରେ ଦିଆଗଲା , ( ଏହି ତାଲିକା କେବଳ ମାତ୍ର ଏକ ସୂଚକ ଓ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ ନୁହେ ) 

  1. ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ବହିଦାର ( 1913-1980) - ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମକବିତା " ଅନୁଭୂତି " 1931 ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଇଥିଲା । ସେ 119ଟି କବିତା ସହ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସମ୍ବଲପୁରୀ ବ୍ୟାକରଣ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ [୭]

ଆଧାର ସମୂହ [ସମ୍ପାଦନା]

  1. ୧.୦ ୧.୧ ୧.୨ International Encyclopedia of Linguistics. Oxford University Press. ୨୦୦୩. pp. ୪୬୭–. ISBN ୯୭୮-୦-୧୯-୫୧୩୯୭୭-୮.  ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "IEL" defined multiple times with different content ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "IEL" defined multiple times with different content
  2. ୨.୦ ୨.୧ Bulletin of the Anthropological Survey of India. Director, Anthropological Survey of India, Indian Museum. ୧୯୭୯.  ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "BASI" defined multiple times with different content
  3. ୩.୦ ୩.୧ Chitrasen Pasayat (୧୯୯୮). Tribe, Caste, and Folk Culture. Rawat Publications.  ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "Pasayat1998" defined multiple times with different content
  4. ୪.୦ ୪.୧ Subodh Kapoor (୨୦୦୨). The Indian Encyclopaedia: La Behmen-Maheya. Cosmo Publications. pp. ୪୨୪୦–. ISBN ୯୭୮-୮୧-୭୭୫୫-୨୭୧-୩.  ଆଧାର ଭୁଲ: Invalid <ref> tag; name "Kapoor2002" defined multiple times with different content
  5. Sambalpur Hiteishini, Vol III, Issue 1500, 1891.
  6. Panda, Sasanka Sekhar, " JHULPUL ", Chitrotpala Publications, Cuttack, 2003, ISBN 81-86556-33-8
  7. "Satya Narayan Granthabali", compiler – Shyam Sunder Dhar, Friends Emporium, Sambalpur, 2001.