କୋଲୋମାଇକା
କୋଲୋମାଇକା ( ୟୁକ୍ରେନୀୟ : коломийкa , ପୋଲିଶ୍ : କୋଲୋମାଇଜକା ; ଏହାକୁ କୋଲୋମେଇକା କିମ୍ବା କୋଲୋମେଇକେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ) ହେଉଛି ଏକ ହଟସୁଲ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ) ସଙ୍ଗୀତ ଧାରା ଅଟେ[୧][୨][୩] ଯାହା ଏକ ଦ୍ରୁତ ଗତିର ଲୋକନୃତ୍ୟ ଏବଂ ହାସ୍ୟରସ ଛନ୍ଦଯୁକ୍ତ ପଦ୍ୟ ( танець-приспівка )କୁ ମିଶ୍ରଣ କରେ। ଏଥିରେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ପ୍ରବାସୀ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ଏକ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଦର୍ଶନ ନୃତ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଏହାର ନାମକରଣ ପୂର୍ବ ଗାଲିସିଆର ହଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳର କୋଲୋମିଆ ସହର ଅନୁସାରେ କରାଯାଇଛି , ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନର ଏକ ଅଂଶ। ଏହା ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ପୋଲ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା, ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ସ୍ଲୋଭାକିଆରେ (କାଲାମାଜକା ଭାବରେ) ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଯେଉଁଠାରେ କିଛି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଷ୍ଟ୍ରୋ-ହଙ୍ଗେରିଆନ ସମୟରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।[୪]
କୋଲୋମାଇକା ସହିତ ସମାନ ଏକ ନୃତ୍ୟ ହେଉଛି ହୁଟସୁଲକା। ହୁଟସୁଲକାଗୁଡ଼ିକର ତାଳ କୋଲୋମାଇକା ଅପେକ୍ଷା ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୬ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କୋଲୋମାଇକା ଏହାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ହୁଟସୁଲକା କିମ୍ବା କୋଜାଚୋକ୍ ପ୍ରାୟତଃ ନୃତ୍ୟର ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଗଠନ କରେ।[୫]
ଅଧ୍ୟୟନର ଇତିହାସ
[ସମ୍ପାଦନା]କୋଲୋମାଇକାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା ଥରେ ଲୋକକଥାକାର ଏଫ୍. କୋଲେସାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଥିଲା :
"କୋଲୋମାଇକା ମୂଳତଃ ଏକ ନୃତ୍ୟ ଗୀତ, ଯାହା ନାଚ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏବେ ବି ଗାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ପୋକୁଟିଆରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଅନ୍ୟ ଗୀତ ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନିତ କରିଛି, ସଙ୍ଗୀତର ଏକ ପ୍ରିୟ ରୂପ ପାଲଟିଛି। ଏଥିରେ ଏକ ନୃତ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଏବଂ ସାଧାରଣ କିମ୍ବା ସମ୍ପର୍କିତ ବିଷୟବସ୍ତୁର ପଦାଙ୍କର ଏକ ମୁକ୍ତ ମିଶ୍ରଣ ଅଛି, କେତେକ ସମୟରେ ଏହା କେବଳ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ କାବ୍ୟିକ ପ୍ରତିଛବିର ନିକଟତର କିମ୍ବା ଅଧିକ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ।"[୬]
କୋଲୋମାଇକାର ଆକାର (କେବଳ ଦୁଇଟି ଧାଡ଼ି ଯେଉଁଥିରେ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ରଖିବା ଉଚିତ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ିରେ ଚଉଦ ସିଲେବଲ୍ ରହିବ) ସଂକ୍ଷିପ୍ତତା, ସ୍ଥିର କାବ୍ୟିକ ସୂତ୍ର, ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ଟ୍ରୋପ୍ସର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାରର ବିକାଶରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।
କୋଲୋମାଇକାର ବିଷୟବସ୍ତୁ
[ସମ୍ପାଦନା]ଲୋକଙ୍କ ଅତୀତ ବିଷୟରେ କୋଲୋମାଇକାରେ ବଳପୂର୍ବକ ଶ୍ରମ, ତିକ୍ତ ସୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଗରିବ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବ, ବଳପୂର୍ବକ ଦେଶାନ୍ତର, କୃଷକ ଆଇନହୀନତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିବାଦ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହୀ ପ୍ରାର୍ଥନା ବିଷୟରେ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣାଯାଏ। ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଗୀତ "ଚିରନ୍ତନ ବିଷୟବସ୍ତୁ" ଉପରେ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ, ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଜୀବନର ମନୋଭାବ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ତେଣୁ ଏହା ଯେକୌଣସି ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ପଡ଼ୋଶୀ, ଏହାର ସାମାଜିକ ଅବସ୍ଥା, ପାଳନଠାରୁ କବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସାର୍ବଜନୀନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ, ଏହାର ପରମ୍ପରା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ, ଏହାର ସାମାଜିକ ଏବଂ ଜାତିଗତ ଆଦର୍ଶ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
କୋଲୋମାଇକାର ଗବେଷଣା ଏବଂ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
[ସମ୍ପାଦନା]କୋଲୋମାଇକା ନମୁନାର ପ୍ରଥମ ଜଣାଶୁଣା ରେକର୍ଡ ୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀର, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରମାଣ ରହିଛି। ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଗୀତର ଏହି ମୂଳ ବିବିଧତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସ୍ଲାଭିକ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଆସିଛି। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ତୃତୀୟାଂଶରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, କୋଲୋମାଇକାର ଅନୁବାଦ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ୟୁକ୍ରେନୀୟ, ରୁଷୀୟ ଏବଂ ପୋଲିଶ୍ ପ୍ରେସରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।
ହନାଟ୍ୟୁକ୍ ଲେଖକମାନଙ୍କୁ କୋଲୋମାଇକାରେ ଉଚ୍ଚ କଳାତ୍ମକ ପ୍ରତିଛବି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଶିଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା, ଏହାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପରୀତତା, ତୁଳନା ବ୍ୟବହାର କରି। କୋଲୋମିଆକାର ଆଦର୍ଶଗତ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟଗତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲେସ୍ୟା ଉକ୍ରାଇଙ୍କା ଏବଂ ଏମ୍. କୋଟସ୍ୟୁବିନସ୍କି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। କୋଲୋମାଇକା ଅନେକ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ପାଇଁ ବିଷୟବସ୍ତୁ, ପ୍ରତିଛବି, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷକରି ଆଇ. ଫ୍ରାଙ୍କୋ , ଏଲ୍. ମାର୍ଟୋଭିଚ୍, ପି. କୋଜଲାନ୍ୟୁକ୍ ଙ୍କ କାହାଣୀ ଏବଂ ଉପନ୍ୟାସରେ ଉପଲବ୍ଧ।
ବେଲା ବାର୍ଟୋକ ଏବଂ କୋଲୋମାଇକା
[ସମ୍ପାଦନା]ବାର୍ଟୋକ ଏହା ମଧ୍ୟ ମନେ କରୁଥିଲେ ଯେ ଘୁଷୁରୀପାଳକ ମାନଙ୍କର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଲୋକପ୍ରିୟ କୁରୁକ୍ ଗୀତ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ଭେରବୁଙ୍କୋଶ ବାଦ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟଶୈଳୀର ମୂଳ ଉତ୍ସ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ କୋଲୋମିୟିକାର ସୁର ଉପରେ ଆଧାରିତ।[୭]
ବାର୍ଟୋକଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଭେରବୁଙ୍କୋଶ ଶୈଳୀ କମ୍ ସେ କମ୍ ଅଂଶତଃ ହଙ୍ଗେରୀୟ ଘୁଷୁରୀପାଳକଙ୍କ ନୃତ୍ୟର ସ୍ବରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯାହାର ମୂଳ ସମ୍ଭବତଃ ଉକ୍ରେନୀୟ କୋଲୋମାଇକା ନୃତ୍ୟଗୀତରେ ରହିଛି। ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ରୁମାନିଆର କିଛି ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରକାର ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ଭେରବୁଙ୍କୋଶ ସଙ୍ଗୀତ କିମ୍ବା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କୋଲୋମାଇକାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଇପାରେ; ଏଥିରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସମ୍ଭାବନାଟି ଅଧିକ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ବୋଲି ସେ ମନେ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରବାସୀ ଜାତିରେ ବିକାଶ
[ସମ୍ପାଦନା]ପୂର୍ବତନ ବୃତ୍ତିଗତ ମଞ୍ଚ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ କାନାଡିଆନ୍ ଫୋକଲୋରର କୁଲେ ସେଣ୍ଟରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ଆଲବର୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ହୁକୁଲାକ୍ ଚେୟାର ଅଫ୍ ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଜାତିଗତ ବିଜ୍ଞାନର କାନାଡାରେ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଉଥିବା କୋଲୋମାଇକା ହେଉଛି ୟୁକ୍ରେନିଆରେ ଜଣାଶୁଣା ନୃତ୍ୟରୁ ଏକ ପୃଥକ ଧାରା। ଡାଏସ୍ପୋରିକ୍ କୋଲୋମାଇକା ପୁରୁଣା ଗ୍ରାମୀଣ ଲୋକନୃତ୍ୟରୁ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ମଞ୍ଚ ନୃତ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ସହିତ। 1950 ଏବଂ 60 ଦଶକରେ ପଶ୍ଚିମ କାନାଡାରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିବା କୋଲୋମାଇକାକୁ କାନାଡାରେ ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ବିବାହ ଏବଂ ନୃତ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ: ଯେତେବେଳେ ମଞ୍ଚ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଭାବରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିବା ଯେକୌଣସି ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଲିଫ୍ଟ, ସ୍ପିନ୍, ହାଇ କିକ୍, ଏପରିକି ମାନବ ପିରାମିଡ୍ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ "ଟ୍ରିକ୍" ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି । ନାହାଚେୱସ୍କି ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ନୂତନ ପରମ୍ପରା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କାନାଡିଆନ୍ କୋଲୋମାଇକା କାନାଡାରେ ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକାରର ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ନୃତ୍ୟର ଗତିଶୀଳତା କାନାଡାର ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ସଂସ୍କୃତି ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।[୮]
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ Samson, Jim; Cross, Jonathan (8 December 1994). The Cambridge Companion to Chopin. Cambridge University Press. ISBN 9780521477529.
a theme by Kurpinski, probably based on an original Ukrainian Kolomyjka (a duple-time round dance)
- ↑ Verfaillie, Roland (30 September 2013). The Ashley Dancers. Lulu.com. ISBN 9780978708566.
"Kolomyjka (Ukrainian)" Roland Verfaillie
- ↑ Shambaugh, Mary Effie (1929). "Folk Dances for Boys and Girls". p. 59.
Kolomyka-Ukraine
- ↑ Baš, Angelos. 1980. Slovensko ljudsko izročilo: pregled etnologije Slovencev. Ljubljana: Cankarjeva založba, p. 228.
- ↑ Гуцулка in Українська музична енциклопедія. vol. 1, p.562
- ↑ Kolessa ., F. M. (1970). Musicological works. Naukova dumka. pp. 592 pp.
- ↑ Frigyesi, Judit (29 September 2000). Béla Bartók and Turn-of-the-Century Budapest. University of California Press. ISBN 9780520222540.
- ↑ Mithrush, Fawnda (Spring 2014). "From dancer to academic" (PDF). ACUA Vitae. Vol. 19, no. 1. Edmonton: Alberta Council for the Ukrainian Arts. pp. 16–17. Archived from the original (PDF) on 2014-07-27. Retrieved 2014-07-26.