ଏସ୍‌.ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବାବୁ

ଏସ୍‌. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବାବୁ (ଜନ୍ମ ୧ ଜୁନ୍ ୧୯୩୯) ଭାରତର ୩୪ତମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ଜାତୀୟ ମାନବାଧିକାର ଆୟୋଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ

ଏସ୍‌. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବାବୁ 1 ଜୁନ୍ 1939 ରେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧୀନସ୍ଥ ବେଲଗାଉଁର ରାଜା ଲଖମଗୌଡ଼ା ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏଲଏଲ୍‌ବି (LLB) ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।

ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ

ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୮ରେ ବାବୁ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସ୍ଥାୟୀ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୭ରେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟଧୀଶ ହେଲେ । ୨ ମଇ ୨୦୦୪ରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସବୁଠାରୁ ବରିଷ୍ଠ ପ୍ୟୁନି (Puisne) ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଭାବେ, ସେ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଭି. ଏନ୍‌. ଖାରେଙ୍କ ପରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଗୋଟିଏ ମାସରୁ କମ୍ ସମୟ ରହିଥିଲା, କାରଣ ୧ ଜୁନ୍ ୨୦୦୪ ରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂରଣ କରି ସେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ବାବୁ ସିଭିଲ୍ ଆଇନ, ଆପରାଧିକ ଆଇନ, ସଂବିଧାନିକ ଆଇନ, ପରିବେଶ ଆଇନ, କର ବିଧି, କର୍ପୋରେଟ୍ ଆଇନ ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ସ୍ୱତ୍ୱାଧିକାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ । ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ଘଟିଥିବା ସିଖ ବିରୋଧୀ ଦଙ୍ଗା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସେ ଭିଡ଼ ମନୋବିଜ୍ଞାନ (mob psychology) ଉପରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଥିଲେ। ସେ ୧୯୮୬ର ମୁସଲିମ୍ ମହିଳା (ତାଲାକ ପରେ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା) ଆଇନର ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଅବଧିରେ ବାବୁ ମୋଟ ୪୨୬ଟି ରାୟ ଲେଖିଥିଲେ।

୨ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୦୭ରେ ବାବୁ ଭାରତର ଜାତୀୟ ମାନବାଧିକାର ଆୟୋଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୩୧ ମଇ ୨୦୦୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଆୟୋଗର ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ।

ନ୍ୟାୟିକ ସେବା ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ୟାରିୟର

ଜଷ୍ଟିସ୍‌ ବାବୁ ୨୦୧୪ରେ ଭାରତ ଜାତୀୟ ଆଇନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ICICI ଚେୟାର (ପ୍ରଫେସର) ପଦ ଧାରଣ କଲେ । ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଆଗ୍ରହୀ ବାବୁ, ଗତ ୨୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ନର୍ସିଂ ସର୍ଭିସେସ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ସମୁଦାୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି ।

ସମ୍ମାନ

୨୦୦୫ ମସିହାରେ ବାବୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆଲମା ମାଟର୍ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନସୂଚକ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।