ଉଇଲିୟମ୍ ହେନେରୀ ପର୍କିନ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
(ଉଇଲିୟମ ହେନେରୀ ପର୍କିନ ରୁ ଲେଉଟି ଆସିଛି)
Jump to navigation Jump to search
ସାର୍ ଉଇଲିୟମ୍ ହେନେରୀ ପର୍କିନ୍
William Henry Perkin.jpg
ଉଇଲିୟମ୍ ପର୍କିନ୍ (୧୭୩୮-୧୯୦୭)
ଜନ୍ମ ଓ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୩୮(1838-03-12)
ମୃତ୍ୟୁ୧୪ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୭(୧୯୦୭-୦୭-୧୪)
ପ୍ରସିଦ୍ଧିAniline dye, mauveine,
Perkin triangle
ପୁରସ୍କାରRoyal Medal, Davy Medal,
Perkin Medal
ବିଜ୍ଞାନୀ ଜୀବନ
କ୍ଷେତ୍ରରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେଅଗଷ୍ଟ ଉଇଲ୍‌ହେଲ୍‌ମ୍ ଭୋନ୍ ହଫ୍‌ମ୍ୟାନ୍‌
(August Wilhelm von Hofmann)

ଉଇଲିୟମ୍ ହେନେରି ପର୍କିନ୍ (୧୮୩୮- ୧୯୦୭) ୧୮୩୮ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ଭୂମିଷ୍ଠ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା 'ଜର୍ଜ ପର୍କିନ୍' ଜଣେ ବଢେ଼ଇଥିଲେ । ସାତ ଭାଇଭଉଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଉଇଲିୟମ ପର୍କିନ୍ କନିଷ୍ଠ ଥିଲେ ।

ଗବେଷଣା[ସମ୍ପାଦନା]

୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୮୫୩ ମସିହାରେ ସେ ଲଣ୍ଡନର ଇମ୍ପେରିଆଲ କଲେଜରେ ପ୍ରବେଶକଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବିଶିଷ୍ଟ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନୀ 'ଅଗଷ୍ଟ ଉଇଲ୍‌ହେଲ୍‌ମ୍ ହଫ୍‌ମ୍ୟାନ୍‌'ଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଲେ । ସେତେବେଳକୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଏତେ ଉନ୍ନତି କରିନଥିଲା । ମ୍ୟାଲେରିଆ ରୋଗର ପ୍ରାକୃତିକ ଔଷଧ କୁଇନାଇନ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଏହା ଦୁର୍ଲଭ ଥିଲା । ଏହାକୁ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ସଂଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ହଫ୍‌ମ୍ୟାନ ଏକ ପରିକଳ୍ପନା (Hypothesis) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଗବେଷଣାରେ ପର୍କିନ୍ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଇଷ୍ଟର ଛୁଟି ପାଇଁ ହଫ୍‌ମ୍ୟାନ୍ ନିଜ ଦେଶ ଜର୍ମାନୀ ଯାଇଥିବାବେଳେ ପର୍କିନ୍ ନିଜ ଘରେ ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷାଗାର ସ୍ଥାପନ କରି କୁଇନାଇନ୍ ଉପରେ ପରୀକ୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ ଆକସ୍ମିକଭାବେ କୃତ୍ରିମ ରଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । କୃତ୍ରିମ ରଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭାବନ କରି ଖ୍ୟାତି ଓ ଧନ ଲାଭ ପରେ ମଧ୍ୟ ପର୍କିନ୍ ଗବେଷଣାରୁ ଓହରି ଯାଇ ନ ଥିଲେ । ସେ ଜୈବିକ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଅନ୍ୟ କୃତ୍ରିମ ରଙ୍ଗ , କୃତ୍ରିମ ଅତର ଓ ସିନାମିକ୍ ଅମ୍ଳ (Cinnamic acid) ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।

ପାରିବାରିକ ଜୀବନ[ସମ୍ପାଦନା]

ପର୍କିନ୍ ଦୁଇଥର ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇଟି ପୁତ୍ର ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ଓ ଚାରିଟି କନ୍ୟା ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ଯାକ ପୁତ୍ର ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ।

ଖ୍ୟାତି ଓ ପୁରସ୍କାର[ସମ୍ପାଦନା]

ପର୍କିନ୍‌ଙ୍କ କୃତିତ୍ତ୍ୱ ପାଇଁ ସେ ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଲଣ୍ଡନ୍‌ର 'ରୟାଲ ସୋସାଇଟି'କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୧୮୭୯ ମସିହାରେ 'ରୟାଲ ପଦକ' ଓ ୧୮୮୯ ମସିହାରେ 'ଡେଭି ପଦକ' ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ସେ 'ନାଇଟ ଉପାଧି'ରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହିବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ସେ "ପର୍କିନ୍ ପଦକ' ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୦୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ।

ଟୀକା[ସମ୍ପାଦନା]

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • ସ୍ୱାଇଁ, ମାୟାଧର (୨୦୧୩). "ଉଇଲିୟମ୍ ହେନେରୀ ପର୍କିନ" (PDF). ବିଜ୍ଞାନ ଦିଗନ୍ତ. ୨ୟ ସଙ୍ଖ୍ୟା (୨୦ଶ ବର୍ଷ): ପୃ-୧୩. Unknown parameter |month= ignored (help); Check date values in: |year= (help)

ବାହାର ଲିଙ୍କ[ସମ୍ପାଦନା]