ଆବୁରେ ଭାଷା
| Abure | |
|---|---|
| ମାତୃଭାଷା ଅଞ୍ଚଳ | Ivory Coast |
ମାତୃଭାଷୀ | ପ୍ରକାଶନରେ ଅସୁବିଧା: ଅଜଣା ଚିହ୍ନ "୨" ।e25 |
| ଭାଷା କୋଡ୍ | |
| ISO ୬୩୯-୩ | abu |
| ଗ୍ଲୋଟୋଲୋଗ | abur1243 |
ଆବୁରେ ଭାଷା (ଯାହା ଆବୋରେ, ଆବୁଲେ, ଆକାପ୍ଲାସ୍ ଏବଂ ଆବୋନୱା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ), ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ କଥିତ ଏକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହାର ISO 639-3 କୋଡ୍ “abu” ଅଟେ ।[୧] ଆବୁରେ ଭାଷା ପ୍ରାଧାନତଃ Côte d’Ivoire (ଆଇଭୋରି କୋଷ୍ଟ) ରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଆବୁ ଜନଜାତି ସମୁଦାୟ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ହୁଏ । ଏହା ସେହି ସମୁଦାୟର ସାମାଜିକ ପରିଚୟ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟେ ।
ଭାଷା ପରିବାର ଏବଂ ବର୍ଗୀକରଣ
[ସମ୍ପାଦନା]ଆବୁରେ ଭାଷା ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଅଂଶ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ।[୨] ଏହା କ୍ୱା ଭାଷା ଶାଖାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଏହାକୁ ପଶ୍ଚିମ ଟାନୋ ଉପଶାଖାରେ ରଖାଯାଏ । ପଶ୍ଚିମ ଟାନୋ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଆବୁରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାଷା । ଭାଷାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାର ଧ୍ୱନି ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଲକ୍ଷଣ କ୍ୱା ଗୋଷ୍ଠୀର ଅନ୍ୟ ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହ ସମାନ ଅଟେ ।
ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରସାର ଓ ଜନସଂଖ୍ୟା
[ସମ୍ପାଦନା]ଆବୁରେ ଭାଷା ପ୍ରାୟ ୫୫,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ବୋଲି ଆନୁମାନିକ ତଥ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ବକ୍ତାମାନେ ପ୍ରାଧାନତଃ Abidjan ଏବଂ ତାହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଓ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ । ଆବୁରେ ସମୁଦାୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଓ ସହର ଉଭୟରେ ବାସ କରନ୍ତି ।
ଦ୍ୱିଭାଷୀ ପ୍ରଚଳନ
[ସମ୍ପାଦନା]ଆବୁରେ ଭାଷାର ଅନେକ ବକ୍ତା ଦ୍ୱିଭାଷୀ କିମ୍ବା ଅନେକଭାଷୀ ଅଟନ୍ତି । ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପାରଙ୍ଗତ, ଯାହା ଦେଶର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହା ସହିତ କିଛି ବକ୍ତା ଆନି ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଦ୍ୱିଭାଷୀ ପରିସ୍ଥିତି ଶିକ୍ଷା, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପ୍ରଶାସନରେ ଉପକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆବୁରେ ଭାଷାର ଦୈନିକ ବ୍ୟବହାର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ କମିବାକୁ ଲାଗିଛି ।
ଭାଷାଗତ ବିଶେଷତା
[ସମ୍ପାଦନା]ଆବୁରେ ଭାଷା ଏକ ଟୋନାଲ୍ ଭାଷା, ଅର୍ଥାତ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ । ଏହାର ବ୍ୟାକରଣ ଗଠନ କ୍ୱା ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହ ସାମ୍ୟ ରଖେ ଓ ବଚନ, କାଳ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟୟ ବ୍ୟବହାରରେ ବିଶେଷ ଗଠନ ଦେଖାଯାଏ । ଶବ୍ଦସମୂହରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ, ପରମ୍ପରା ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ।
ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ
[ସମ୍ପାଦନା]| Labial | Alveolar | Palatal | Velar | Labiovelar | Glottal | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Plosive | [[|p]] [[|b]] | [[|t]] [[|d]] | [[|c]] [[|ɟ]] | [[|k]] | [[|kp]] [[|gb]] | |
| Nasal | [[|m]] | [[|n]] | [[|ɲ]] | [[|ŋ]] | ||
| Fricative | [[|f]] [[|v]] | [[|s]] | [[|h]] | |||
| Approximant | [[|j]] | |||||
| Lateral | [[|l]] | [[|w]] |
| Front | Central | Back | |
|---|---|---|---|
| Close | [[|i]] [[|ĩ]] | [[|u]] [[|ũ]] | |
| Near-close | [[|ɪ]] [[|ɪ̃]] | [[|ʊ]] [[|ʊ̃]] | |
| Close-mid | [[|e]] | [[|o]] | |
| Open-mid | [[|ɛ]] | [[|ɔ]] | |
| Open | [[|a]] [[|ã]] |
ଏଥିରେ ଚାରୋଟି ସ୍ୱର ଅଛି: ଉଚ୍ଚ, ନିମ୍ନ, ଉଦୀୟମାନ ଏବଂ ପତନ।
ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରୟାସ
[ସମ୍ପାଦନା]ଆବୁରେ ଭାଷାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଲେଖା ପ୍ରଣାଳୀର ବିକାଶ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଭାଷା ଗବେଷକମାନେ ଏହାର ଲିପିବଦ୍ଧକରଣ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଚଳାଇଛନ୍ତି ।ଭବିଷ୍ୟତର ସମସ୍ତ ପିଢିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭାଷାକୁ ସଜୀବ ରଖିବା ପାଇଁ ମାତୃଭାଷା ଶିକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ସମଗ୍ର ଭାବେ, ଆବୁରେ ଭାଷା ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ଭାଷା ବିବିଧତାର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଂଶ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଉନ୍ନୟନ ପାଇଁ ସଚେତନ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ । ଆବୁରେ ଭାଷା ଆବୁ ଜନଜାତିର ପରିଚୟ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟର ମୂଳ ଆଧାର ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଚାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।