ଅବନୟୋମ ଭାଷା
| ଅବନୟୋମ | |
|---|---|
| Bakor | |
| ମାତୃଭାଷା ଅଞ୍ଚଳ | Nigeria |
| ଅଞ୍ଚଳ | Cross River State |
ମାତୃଭାଷୀ | ପ୍ରକାଶନରେ ଅସୁବିଧା: ଅଜଣା ଚିହ୍ନ "୨" ।e25 |
Niger–Congo
| |
| ଭାଷା କୋଡ୍ | |
| ISO ୬୩୯-୩ | abm |
| ଗ୍ଲୋଟୋଲୋଗ | aban1242 |
| |
ଅବନୟୋମ ଭାଷା, (ଯାହା ବାକୋର୍ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ), ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାରେ କଥିତ ଏକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାଷା ଅଟେ । ଏହା ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ଭାଷା ପରିବାରର ଅଂଶ ଏବଂ ଏକୋଇଡ଼ ଭାଷା ଉପପରିବାରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଅବନୟୋମ ଭାଷା ପ୍ରାଧାନତଃ ନାଇଜେରିଆର କ୍ରସ ରିଭର ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଅବନୟୋମ ଜନଜାତି ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ହୁଏ ।
ଭାଷା ପରିବାର ଏବଂ ବର୍ଗୀକରଣ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅବନୟୋମ ଭାଷା ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର ବିଶାଳ ଶାଖାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ବାଣ୍ଟୋଇଡ୍ ଭାଷା ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟ ଓ ବାଣ୍ଟୁ ଭାଷା ସହ ବହୁତ ନିକଟତର ଅଟେ । ଯଦିଓ ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣ୍ଟୁ ଭାଷା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଧ୍ୱନି, ବ୍ୟାକରଣ ଓ ଶବ୍ଦଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବାଣ୍ଟୁ ଭାଷାମାନଙ୍କ ସହ ସାମ୍ୟ ରଖିଥାଏ ।
ଏହାର ଶ୍ରେଣୀବିଭାଜନ ଭାଷାବିଦ୍ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧ୍ୟୟନର ବିଷୟ ରହିଛି, କାରଣ ଏକୋଇଡ୍ ଭାଷା ଦକ୍ଷିଣ ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା ବିଭିନ୍ନତାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ।
ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରସାର ଓ ବକ୍ତା ସଂଖ୍ୟା
[ସମ୍ପାଦନା]ଅବନୟୋମ ଭାଷା ପ୍ରଧାନତଃ କ୍ରସ୍ ରିଭର୍ ଷ୍ଟେଟ୍ ର ଇକୋମ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ କଥିତ ହୁଏ । ୧୯୮୬ ମସିହାର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ୧୨,୫୦୦ ଲୋକ ଏହି ଭାଷା କଥା ହେଉଥିଲେ ।[୧] ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂଖ୍ୟା କେତେ ଅଛି ତାହା ପାଇଁ ନୂତନ ତଥ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଉଛି । ଅବନୟୋମ ଜନଜାତି ଏକ ସଂଘଟିତ ସାମୁଦାୟିକ ଗଠନ ରଖେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି ।
ସାମାଜିକ ଗଠନ ଓ ସମୁଦାୟ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅବନୟୋମ କେବଳ ଭାଷା ନୁହେଁ, ଏକ ବଂଶ କିମ୍ବା ୱାର୍ଡ୍ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଇକୋମ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବନୟୋମ ସମୁଦାୟର ଅନ୍ତର୍ଗତ କିଛି ଗ୍ରାମ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ହେଲେ – ଏଡୋର, ଆବାଙ୍ଗୋର୍କ, ଆକୁମାବାଲ, ଆବିଣ୍ଟି, ଙ୍କିମ୍, ଙ୍କାରାସି ୧, ଙ୍କାରାସି ୨, ଆବାଙ୍କାଙ୍ଗ, ଏଟିକ୍ପେ ଏବଂ ଙ୍କୋନଫାପ୍ । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆବାଙ୍କାଙ୍ଗକୁ ଅବନୟୋମ ସମୁଦାୟର “ମାତୃଭାଷା” ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ସାମୁଦାୟିକ ଗଠନ ଭାଷାର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପରମ୍ପରା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରଖିବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଏ ।
ଭାଷାଗତ ବିଶେଷତା
[ସମ୍ପାଦନା]ଅବନୟୋମ ଏକ ସ୍ୱରଯୁକ୍ତ ଭାଷା । ଅର୍ଥାତ୍, ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚତା ଓ ନିମ୍ନତା ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ । ଏଥିରେ ନାଇଜର–କଙ୍ଗୋ ଭାଷାମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ବିଶେଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଖାଯାଏ । ବିଶେଷ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ ହୁଏ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଗଠନରେ ସେଗୁଡ଼ିକର ସମନ୍ୱୟ ରହିଥାଏ । କ୍ରିୟାପଦର ରୂପାନ୍ତରଣ ଓ ବଚନ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଗଠନ ରଖେ । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଓ.ଇ. ଆସିନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାକୋର ଭାଷାର ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଏହି ଭାଷାର ଗଠନ ଓ ଧ୍ୱନି ବିଶ୍ଳେଷଣକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅବନୟୋମ ଭାଷା ସେହି ସମୁଦାୟର ଲୋକକଥା, ପାରମ୍ପରିକ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଧାର୍ମିକ ଆଚାର-ବିଚାରର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ । ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପିଢି ଦର ପିଢି ଐତିହ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁସରଣ ହୁଏ । ଏହା ଭାଷା ସମୁଦାୟର ପରିଚୟ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ଦୃଢ଼ କରେ ।
ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ
[ସମ୍ପାଦନା]ଆଧୁନିକ ଶିକ୍ଷା ଓ ସହରୀକରଣର ପ୍ରଭାବରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଭଳି ଅବନୟୋମ ମଧ୍ୟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବା ସହିତ ଯୁବ ପିଢି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାତୃଭାଷା ବ୍ୟବହାର କମିଛି । ତଥାପି ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟ ଓ ଭାଷା ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଭାଷାର ଲିପିବଦ୍ଧକରଣ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ ଚାଲିଛି । ଭବିଷ୍ୟତର ପିଢି ପାଇଁ ଏହାକୁ ସଜୀବ ରଖିବାରେ ସମୁଦାୟ ଆଧାରିତ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ।ସମଗ୍ର ଭାବେ, ଅବନୟୋମ ଭାଷା ନାଇଜେରିଆର ଭାଷା ବିବିଧତାର ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଂଶ ଓ ଏହାର ଗଭୀର ଭାଷାତ୍ମକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟ ରହିଛି ।
ଉତ୍ସଗୁଡିକ
[ସମ୍ପାଦନା]- Asinya, O.E. 1987. A reconstruction of the Segmental phonology of Bakor (an Ekoid Bantu language). M.A. Linguistics, University of Port Harcourt
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ
[ସମ୍ପାଦନା]ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: http://www.ethnologue.com/. Archived 2007-12-27 at the Wayback Machine.