ଅନାଲ ଲୋକ
ଅନାଲ ହେଉଛି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ମିଆଁମାରର ଏକ ଅଂଶରେ ରହୁଥିବା ନାଗା ଜନଜାତି। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି ଏବଂ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଆଦେଶ (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ, 1976 ଅନୁଯାୟୀ ଏମାନଙ୍କୁ ଏକ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।[୧][୨] ଅନାଲ ଜନଜାତି ନାଗା ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମିର '୬୬ ନାଗା ଜନଜାତି' ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।[୩] ଏହି ଜନଜାତିର ସଦସ୍ୟମାନେ ଭାରତ ଏବଂ ମିଆଁମାର ଉଭୟରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ଭାରତରେ ସେମାନେ ମଣିପୁର ଏବଂ ନାଗାଲାଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟରେ ବସବାସ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟରେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ରୁହନ୍ତି। ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟରେ, ଅନାଲ ନାଗା ଜନସଂଖ୍ୟା ଚାଣ୍ଡେଲରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ[୪] ଏବଂ କିଛି ଅନାଲ ଗ୍ରାମ ଏହାର ପଡ଼ୋଶୀ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଚୁରାଚାନ୍ଦପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରାୟ ତିନୋଟି ଗ୍ରାମ ଅଛି ଏବଂ ଥୌବାଲ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଅଛି। [୫]
ମିଆଁମାରର ଅନାଲମାନେ ସାଗାଇଙ୍ଗ ଉପ-ବିଭାଗରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଂଶରେ ଅନାଲ ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ତିନୋଟି ଅନାଲ ଗ୍ରାମ ଅଛି, 'ନଗା କାଲା, ନାପାଲୁନ୍ ଏବଂ ହାଇକା'। ପୂର୍ବରୁ ଅନଲମାନଙ୍କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମିଆଁମାରରେ ଥିବା ଅନଲ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା କିମ୍ବା ପରିଦର୍ଶନ କରିବାରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ନଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ବିପରୀତ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।[୬] ତଥାପି, ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହିତ, ସେମାନେ ଦୁଇଟି ପୃଥକ ୟୁନିଟ୍ ଅଧୀନରେ ଆସିଲେ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱର ଲୋକଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଯିବାରୁ, ଅନଲମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ମୁକ୍ତ ଗତିବିଧି ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡିଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଦେଶ ଅଧୀନରେ ଥିବା ସମାନ ଜନଜାତିର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ହୋଇନାହିଁ। ଅନାଲ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ହେଉଛି ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟର ପାହାଡିଆ ଅଞ୍ଚଳର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ। ଚାକପିକାରୋଙ୍ଗରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସନ୍ଧାନ ମଧ୍ୟ ଏହା ସୂଚିତ କରେ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଅନାଲଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ରହିଛି। ଭାରତର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ , ଅନାଲ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୧,୨୪୨ ଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୧ ଜନଗଣନା ୧୦,୬୪୨ ଭାବରେ ରଖାଗଲା।[୭]
୧୯୫୧ ମସିହାରୁ ମଣିପୁରରେ ଅନାଲ ନାଗା ଏକ ଜନଜାତି ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ। ଅନାଲ ଜନଜାତିର ଏହି ମାନ୍ୟତା ରୋଚୁଙ୍ଗା ପୁଡାଇଟ[୮] ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା , ଯିଏ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କୁ ଭେଟି ପାରମ୍ପରିକ ହମାର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ହମାର ଜନଜାତିକୁ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ ସେ ଅନ୍ୟ ଜନଜାତିଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି କି, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ରୋଚୁଙ୍ଗା ତା’ପରେ ଅନଲ , କୋମ୍ , ପାଇଟେ , ଭାଇଫେଇ , ରାଲଟେ , ଛୋଟେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନଜାତିଙ୍କୁ ଯୋଡିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ମାନ୍ୟତା ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି ପୁନର୍ଗଠନ ପରେ ହିଁ ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ଜନଜାତିଙ୍କୁ ମଣିପୁର ସରକାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ, ଅନାଲ ନାଗା ମଣିପୁରର ୩୩ଟି ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। [୯][୧୦] ସେମାନଙ୍କୁ ମଣିପୁରର ନାଗା ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଦ୍ୱାରା ନାଗା ଜନଜାତି ତାଲିକାର ଅଂଶ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଇଥିଲା । [୧୧]
ଇତିହାସ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅନାଲ ଜନଜାତି ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଆଦିବାସୀ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।[୧୨] ଚକପିକାରୋଙ୍ଗ ହେଉଛି ଅନଲମାନଙ୍କର ଏକ ଦେଶ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବସବାସ ସ୍ଥାପନକାରୀମାନେ ମଣିପୁରର ପାହାଡିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଭାରତରେ , ଏହି ଜନଜାତିର ସଦସ୍ୟମାନେ ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟରେ , ମୁଖ୍ୟତଃ ଚାନ୍ଦେଲ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଚୁରାଚାନ୍ଦପୁର ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଥୌବାଲ ଜିଲ୍ଲାର କିଛି ଗାଁରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ଚାନ୍ଦେଲ ଜିଲ୍ଲାରେ ୧୪୧ଟି ଗ୍ରାମ ଅଛି । ପଡ଼ୋଶୀ ଜିଲ୍ଲା, ଚୁରାଚାନପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ୩ଟି ଅନଲ ଗ୍ରାମ ଅଛି, ଯଥା କୋଲେନ, ଡୁଟେଜୋଲ ଏବଂ ୱାର୍ଖୁ, ଏବଂ ଥୌବାଲ ଜିଲ୍ଲାରେ ଗୋଟିଏ ଅନଲ ଗ୍ରାମ ଅଛି - ମୋଇରାନଖୋମ। ମିଆଁମାର ପ୍ରଶାସନିକ ୟୁନିଟ୍ ଅଧୀନରେ, ନଗାକାଲା, ନାପାଲିନ୍ ଏବଂ ହାଇକା ନାମକ ତିନୋଟି ଅନଲ ଗ୍ରାମ ଅଛି। ୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ମୋଟ ଅନଲ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୧,୨୪୨ ଜଣ ଅଟନ୍ତି । ମିଆଁମାରରେ ଅନଲ ଜନସଂଖ୍ୟା ଜଣାନାହିଁ କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅନାଲମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଅଟନ୍ତି।[୧୩] ତଥାପି, ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ହିଁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଅନାଲମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଧର୍ମ ହୋଇଗଲା। ଆଜି, ୯୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅନଲ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଏବଂ ମଣିପୁରର ଚାଣ୍ଡେଲରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ । [୧୪] ଅନଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମର ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷା।
ଜାତିଗତ ପରିଚୟ
[ସମ୍ପାଦନା]ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶବାଦର ପୂର୍ବ ଦିନଠାରୁ ବ୍ରିଟିଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନାଗା ଏବଂ କୁକିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ସର୍ବଦା ପରସ୍ପରର ବିରୋଧୀ ରହିଆସିଛି। ଅନାଲ ମୌଖିକ ଇତିହାସ କହେ ଯେ ସେମାନେ ସର୍ବଦା କୁକିମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଥିଲେ। ଚକପିକାରୋଙ୍ଗ (ଅନଲ ନାଗା ବାସସ୍ଥାନ) ରେ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗ ସଂସ୍କୃତି ଯୁଗ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହି ସଂସ୍କୃତିର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।[୧୫] ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଅନଲ ନାଗା ଜନଜାତି ମଣିପୁର ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଅନଲମାନଙ୍କର ମୌଖିକ ଇତିହାସ କହେ ଯେ ୧୯୧୭ ର କୁକି ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ଅନଲମାନେ କୁକିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଯାତିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
[ସମ୍ପାଦନା]ଅନାଲମାନେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ମଣିପୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରନ୍ତି , ଯାହା ଉତ୍ତରରେ ଇମ୍ଫାଲ ଉପତ୍ୟକା, ପଶ୍ଚିମରେ ଚୁରାଚାନ୍ଦପୁର ଜିଲ୍ଲା , ଦକ୍ଷିଣରେ ଚିନ୍ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ କାବାଉ ଉପତ୍ୟକା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳଟି ବହୁତ ପାହାଡିଆ, ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଅନେକ ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ସହିତ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି। ୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ମଣିପୁରରେ ପ୍ରାୟ ୨୧,୨୪୨ ଜଣ ଅନାଲ ବାସିନ୍ଦା ଅଛନ୍ତି ।[୧୬]
ସାକ୍ଷରତା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ସ୍ତର
[ସମ୍ପାଦନା]୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ମଣିପୁରରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି (ST) ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୫.୯ ପ୍ରତିଶତ ସାକ୍ଷରତା ରେକର୍ଡ କରିଥିଲା, ଯାହା ଜାତୀୟ ST ହାର (୪୭.୧%) ଠାରୁ ଅଧିକ। ୧୩ଟି ପ୍ରମୁଖ ST ମଧ୍ୟରୁ, ଅନଲମାନେ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ ୭୩.୯% ସାକ୍ଷରତା ହାର ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ହମାର ସର୍ବାଧିକ ୭୯.୮ ପ୍ରତିଶତ ସାକ୍ଷରତା ରେକର୍ଡ କରିଥିଲେ, ତା’ପରେ ପାଇତେ (୭୯%), ଆନି ମିଜୋ ଜନଜାତି (୭୪%) ଏବଂ ତାଙ୍ଗଖୁଲ (୭୨.୭%) ଥିଲେ।
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ "1THE CONSTITUTION (SCHEDULED TRIBES)". Archived from the original on 2017-09-20. Retrieved 2016-07-31.
- ↑ "server error" (PDF). tribal.nic.in. Archived (PDF) from the original on 11 October 2016. Retrieved October 19, 2024.
- ↑ "DETAILED WRITE UP ON HMAR IN HISTORICAL PERSPECTIVE" (PDF). shodhganga.inflibnet.ac.in. Archived (PDF) from the original on 20 December 2018. Retrieved October 19, 2024.
- ↑ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 22 August 2016. Retrieved 3 August 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link) - ↑ "A brief narration of Anal Naga tribe". e-pao.net. Archived from the original on 10 August 2019. Retrieved 2 August 2016.
- ↑ "Nagas In Myanmar (Burma)". Archived from the original on 17 February 2019. Retrieved 2 August 2016.
- ↑ "site cannot be reached" (PDF). censusindia.gov.in. Archived (PDF) from the original on 13 August 2011. Retrieved February 21, 2025.
- ↑ "Rochunga Pudaite's Letter to Prime Minister Nehru on Hmar Hills Autonomous District Council – HMARRAM". Archived from the original on 20 December 2019. Retrieved 20 December 2018.
- ↑ "Tribes of Manipur". Archived from the original on 20 August 2016. Retrieved 3 August 2016.
- ↑ "Language Education – Government of India, Ministry of Human Resource Development". Archived from the original on 19 September 2020. Retrieved 31 July 2016.
- ↑ Hodson, T. C. (Thomas Callan) (1 January 1911). "The Naga tribes of Manipur". London : Macmillan and Co., limited – via Internet Archive.
- ↑ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 11 October 2016. Retrieved 3 August 2016.
{{cite web}}: CS1 maint: archived copy as title (link) - ↑ "Chandel District Religion Data – Census 2011". Archived from the original on 17 August 2016. Retrieved 3 August 2016.
- ↑ "[Updated 2011 data] Manipur's population by religious community, 2001". Archived from the original on 2016-08-19. Retrieved 2019-05-24.
- ↑ shodhganga.inflibnet.ac.in (PDF) http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/21873/8/08_chapter%202.pdf. Archived (PDF) from the original on 4 December 2023. Retrieved 2025-02-21.
{{cite web}}: Missing or empty|title=(help) - ↑ "Manipur Data Highlights: The Scheduled Tribes" (PDF). Census of India. 2001. Archived (PDF) from the original on 13 August 2011. Retrieved 12 July 2011.