ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ନିମୋନାଇଟିସ
| Hypersensitivity pneumonitis | |
|---|---|
| Allergic alveolitis; extrinsic allergic alveolitis;[୧] bagpipe lung; extrinsic allergic alveolitis (EAA); hot tub lung | |
 High magnification micrograph of a lung biopsy showing chronic hypersensitivity pneumonitis (H&E), showing mild thickening of the walls of the small air sacs by invasion of white blood cells. A multinucleated giant cell, seen within the walls of the air sacs to the right of the picture halfway down, is an important clue to the diagnosis. | |
| ବିଭାଗ | Pulmonology, occupational health, immunology |
| ଲକ୍ଷଣ | Shortness of breath, cough, crackles[୧] |
| ଆକ୍ରାନ୍ତ ସମୟ | Sudden or gradual[୧] |
| ଅବଧି | Hours to years |
| କାରଣ | Repeatedly breathing in an allergen to which a person is susceptible[୨] |
| ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପଦ୍ଧତି | Exposure history, CT scan[୩] |
| ସଠିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ | Idiopathic pulmonary fibrosis, sarcoidosis, organizing pneumonia[୪] |
| ଔଷଧ | Corticosteroids, mycophenolate, azathioprine[୩] |
| ଚିକିତ୍ସା | Avoiding the allegen, pulmonary rehabilitation, oxygen therapy, lung transplant[୧] |
| ପୁନଃପୌନିକ | 2 to 30 per 100,000 per year[୩] |
ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ନିମୋନାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Hypersensitivity pneumonitis/ HP ) ଏକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରୋଗ ଯାହା ଫୁସଫୁସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । [୧] ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଣନିଶ୍ୱାସ ହେବା, କାଶ ହେବା ଏବଂ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।[୧] ଆରମ୍ଭ ହଠାତ୍ କିମ୍ବା ଧୀରେ ଧୀରେ ହୋଇପାରେ ।[୧] ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ନଖ କ୍ଲବିଙ୍ଗ, ଓଜନ ହ୍ରାସ, କ୍ରନିକ୍ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍, ପଲମୋନାରୀ ହାଇପରଟେନସନ୍ ଏବଂ ହୃଦ୍ପାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।[୧]
ଜଣେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଆଲର୍ଜେନକୁ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।[୨] ସାଧାରଣତଃ ଏଥିରେ ଏକ ଛାଞ୍ଚ ଥାଏ ଯେପରିକି ଚାଷୀଙ୍କ ଫୁସଫୁସ (bird breeder's lung), ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜନନକାରୀଙ୍କ ଫୁସଫୁସରେ ଥିବା ପକ୍ଷୀ (birds in bird breeder's lung) ଏବଂ ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥାଏ ।[୨] ମୂଳ କାର୍ଯ୍ୟବିଧିରେ ଫୁସଫୁସ ପ୍ରଦାହ ଏବଂ ଗ୍ରାନୁଲୋମା ଗଠନ ଥାଏ ।[୩] ରୋଗୀର ସଂସ୍ପର୍ଶ ଇତିହାସ ଏବଂ ସିଟି ସ୍କାନ ଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମର୍ଥିତ ହୁଏ ।[୩] ଏହା ଏକ ପ୍ରକାରର ଇଣ୍ଟରଷ୍ଟିସିଆଲ୍ ଫୁସଫୁସ ରୋଗ। [୩]
ଏହାର ପରିଚାଳନାରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ପଦାର୍ଥକୁ ଏଡାଇବା ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ ।[୧] କର୍ଟିକୋଷ୍ଟିରଏଡ୍, ମାଇକୋଫେନୋଲିକ ଏସିଡ କିମ୍ବା ଆଜାଥାଇଓପ୍ରିନ ଭଳି ଇମ୍ୟୁନୋସପ୍ରେସିଭ୍ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ।[୩] ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପରେ ଫୁସଫୁସ ପୁନର୍ବାସ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ ଚିକିତ୍ସା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।[୧] ଗୁରୁତର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଫୁସଫୁସ ପ୍ରତିରୋପଣ ଏକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ ।[୧] ବିଶେଷକରି ଫାଇବ୍ରୋସିସ୍ ଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନକାଳ ହ୍ରାସ ପାଏ ।[୩]
ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ନିମୋନାଇଟିସ୍ ବହୁତ କମ୍ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପ୍ରତି ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨ରୁ ୩୦ ଜଣଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ।[୧] [୩] ଯଦିଓ ଚାଷୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ହାର ୧୩% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହିତ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୦% ଏବଂ ଛତୁ ସହିତ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨୯% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ ।[୩] ୫୦ ଏବଂ 60 ବର୍ଷ ବୟସର ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।[୧] ୧୯୩୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କୃଷକମାନଙ୍କଠାରେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା; ତଥାପି, ଅତି କମରେ ୧୫୦୦ ଦଶକରୁ ଏହି ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ଫୁସଫୁସ ରୋଗ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ।[୫] [୬]
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 "Interstitial Lung Diseases - Hypersensitivity Pneumonitis | NHLBI, NIH". www.nhlbi.nih.gov (in ଇଂରାଜୀ). NHLBI. 24 March 2022. Retrieved 14 March 2025.
- 1 2 3 "Hypersensitivity pneumonitis". Nature Reviews Disease Primers (in ଇଂରାଜୀ). 6 (1): 66. December 2020. doi:10.1038/s41572-020-0207-8. ISSN 2056-676X. PMID 32764556. Archived from the original on 2022-04-09. Retrieved 2022-07-15.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Barnes, H; Troy, L; Lee, CT; Sperling, A; Strek, M; Glaspole, I (February 2022). "Hypersensitivity pneumonitis: Current concepts in pathogenesis, diagnosis, and treatment". Allergy. 77 (2): 442–453. doi:10.1111/all.15017. PMID 34293188.
- ↑ Chandra, D; Cherian, SV (January 2025). "Hypersensitivity Pneumonitis". StatPearls. PMID 29763093.
- ↑ Girard, M; Lacasse, Y; Cormier, Y (March 2009). "Hypersensitivity pneumonitis". Allergy. 64 (3): 322–34. doi:10.1111/j.1398-9995.2009.01949.x. PMID 19210361.
- ↑ Barnes, H; Jones, K; Blanc, P (January 2022). "The hidden history of hypersensitivity pneumonitis". The European respiratory journal. 59 (1). doi:10.1183/13993003.00252-2021. PMID 34083405.