ଅଙ୍ଗାମୀ ଲୋକ
ଅଙ୍ଗାମୀ ଜନଜାତି ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଜନଜାତି ଅଟନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାୟତଃ କୋହିମା ଜିଲ୍ଲା, ଚୁମୌକେଡିମା ଜିଲ୍ଲା, ନାଗାଲାଣ୍ଡର ଦିମାପୁର ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ତାହାର ସମୀପସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ଜାତି ନାଗା ଜନଜାତିର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶାଖା ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ସେମାନେ ନିଜର ସଂସ୍କୃତି, ପୋଷାକ, ପରମ୍ପରା ଓ ଭାଷା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଅଙ୍ଗାମୀମାନେ ଚାଖ୍ରୋ ଅଙ୍ଗାମୀ, ଉତ୍ତର ଅଙ୍ଗାମୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଅଙ୍ଗାମୀ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଅଙ୍ଗାମୀ ଭଳି ଚାରୋଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ ।[୧] ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଚଖେସାଙ୍ଗମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପୂର୍ବ ଅଙ୍ଗାମୀ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ।[୨]
ବର୍ଗ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅଙ୍ଗାମୀମାନଙ୍କର ମୂଳ ବାସସ୍ଥାନ ବର୍ତ୍ତମାନର କୋହିମା ଜିଲ୍ଲା , ଯଦିଓ ଏହାର ସାଧାରଣତଃ ଚାରୋଟି ବିଭାଗ ଦେଖାଯାଏ।
- ଦକ୍ଷିଣ ଅଙ୍ଗାମୀ: ସେମାନେ ଜାଫି ପର୍ବତ ତଳେ କୋହିମାର ଦକ୍ଷିଣରେ ବାସ କରନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକ ହେଉଛି ଜାଫଫିକି, ବିଶ୍ୱୱେମା, ଖୁଜାମା, କିଡିମା, କିଗୱେମା, ଜାଖାମା, ଫେସାମା, ମିମା, ମିତେଲଫେ, ପଫୁଚାମା, କେଜୋମା, ଚାଜୁବା, ଚାଖାବା ଏବଂ କେଜ୍ ଟାଉନ୍ ।
- ପଶ୍ଚିମ ଅଙ୍ଗାମୀ: କୋହିମାର ପଶ୍ଚିମରେ ବାସ କରନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟତଃ: ଜୋତସୋମା, ଖୋନୋମା, ମେଜୋମା, ସେଚୁମା, ସେକୁ-ଜୁବଜା, କିରୁଫେମା, ପେଡୁଚା, ମେଙ୍ଗୌଜୁମା, ଥେକ୍ରେଜୁ, ଜ୍ଯୁଲେକେ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦା।
- ଉତ୍ତର ଅଙ୍ଗାମୀ: କୋହିମା, କେଡେମା, ମେରିମା, ଚିଚାମା, ନେହେମା, ଚିଫୋବୋଜୋ, ଟୁଫେମା, ଗାରିଫେମା, ଡିହୋମା, ରୁସୋମା ଇତ୍ୟାଦି କୋହିମାର ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ଗ୍ରାମ ବାସିନ୍ଦା ।
- ଚାଖ୍ରୋ ଅଙ୍ଗାମୀ: ମୁଖ୍ୟତଃ ଦିମାପୁରର ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଛୋଟ ସହର ଯେପରିକି ମେଡଜିଫେମା, ଚୁମୁକେଡିମା, ସୋଭିମା, ରଜାଫେ, ପିଫେମା, ଇତ୍ୟାଦିର ବାସିନ୍ଦା।
ପୂର୍ବତନ ପୂର୍ବ ଅଙ୍ଗାମୀମାନେ ଏବେ ଅଲଗା ହୋଇ ଚାଖେସାଙ୍ଗ ନାମକ ଏକ ଜନଜାତି ଗଠନ କରିଛନ୍ତି।
ଭୌଗୋଳିକ ବିସ୍ତାର
[ସମ୍ପାଦନା]ଅଙ୍ଗାମୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ କୋହିମା, ଚିଏଜା, ଜାକାମା, କିସାମା, ଖୋନୋମା ଇତ୍ୟାଦି ଗ୍ରାମ ଓ ପାହାଡ଼ି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । କିଛି ଅଙ୍ଗାମୀ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ମଣୀପୁର ଓ ଆସାମ ସୀମା ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ।
ଭାଷା
[ସମ୍ପାଦନା]ସେମାନଙ୍କର ମାତୃଭାଷା ଅଙ୍ଗାମୀ ନାଗା ଭାଷା, ଯାହା ଟିବେଟୋ-ବର୍ମାନ ଭାଷା ପରିବାର ସହିତ ଜଡିତ । ଏହାର ଅନେକ ଉପଭାଷା ରହିଛି । ଆଜିକାଲି ଅଧିକାଂଶ ଅଙ୍ଗାମୀ ଲୋକ ଇଂରାଜୀ ଓ ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡର ସରକାରୀ ଭାଷା ନାଗାମିଜ୍ (Nagamese) ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ଧର୍ମ
[ସମ୍ପାଦନା]ପୁରାତନ କାଳରେ ଅଙ୍ଗାମୀମାନେ ପ୍ରକୃତିର ପୂଜାରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ପର୍ବତ, ନଦୀ, ଗଛ ଓ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୧୯ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ମିଶନେରୀମାନଙ୍କ ଆଗମନ ପରେ ଆଜି ଅଧିକାଂଶ ଅଙ୍ଗାମୀମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ।
ସାମାଜିକ ଗଠନ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅଙ୍ଗାମୀ ଜାତି ସାମାଜିକ ଭାବେ ଏକ କ୍ଲାନ ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭିତ୍ତିକ ସଂରଚନା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁରେ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଶାସନିକ ପଦ୍ଧତି ରହିଥାଏ ଯେଉଁଠି ଜେଷ୍ଠମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାନ୍ତି । ଅଙ୍ଗାମୀ ସମାଜରେ ସାମାଜିକ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଜନ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ, ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପତ୍ତି ସମାନ ଭାବରେ ବଣ୍ଟାଯାଏ। ପରିବାରର ବଡ଼ ପୁଅ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ଘରର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ରହିଥାନ୍ତି। ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ସେ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କର ଯତ୍ନ ମଧ୍ୟ ନିଅନ୍ତି।
ପୋଷାକ ଓ ଅଲଙ୍କାର
[ସମ୍ପାଦନା]ଅଙ୍ଗାମୀମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣୀୟ । ପୁରୁଷମାନେ ଚାଦର ଓ ଲୁଙ୍ଗି ରୂପୀ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଲାଲ, କଳା ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଚିତ୍ର ଥାଏ । ନାରୀମାନେ ମେଖଳା ସଦୃଶ କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି ସୁନା, ପିତ୍ତଳ ଓ ପଥର ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ଉତ୍ସବ
[ସମ୍ପାଦନା]ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ହେଉଛି ସେକ୍ରେନି, ଯାହା ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ମାସରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଓ ନୂତନ ଆରମ୍ଭର ପର୍ବ, ଯେଉଁଠି ସାମୂହିକ ସଙ୍ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଯୁଦ୍ଧକଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଏ ।
ଅର୍ଥନୀତି
[ସମ୍ପାଦନା]ଅଙ୍ଗାମୀ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଧାନ ଚାଷରେ ପାରଙ୍ଗତ । ପଶୁପାଳନ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ଘରକାମ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବିକାର ଅଂଶ ।
ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟ
[ସମ୍ପାଦନା]ଅଙ୍ଗାମୀମାନଙ୍କର ଲୋକସଂସ୍କୃତିରେ ଗୀତ, କାହାଣୀ ଓ ପୌରାଣିକ ଗାଥାର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ରହିଛି । ସେମାନଙ୍କ ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରକୃତି, ଯୁଦ୍ଧ, ପ୍ରେମ ଓ ସାହସକୁ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତ କରେ ।
ଆଧାର
[ସମ୍ପାଦନା]- ↑ "The Constitution (Scheduled Tribes): Order, 1950". Ministry of Law and Justice (India). Archived from the original on 20 September 2017. Retrieved 23 April 2015.
- ↑ "Chakhesang". www.neiipa.com. Retrieved 4 January 2025.