ସୋମନାଥ

ଇଂରାଜୀ ଲିଙ୍କ

https://or.wikipedia.org/wiki/Somnath

ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର સોમનાથ મંદિર
ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର સોમનાથ મંદિર Location within Gujarat
ଦିଗବାରେଣି:	20°53′16.9″N 70°24′5.0″E
Name
ମୂଳ ନାଆଁ:	Somnath Mandir
':	सोमनाथ मन्दिर
ଅବସ୍ଥାନ
ଦେଶ:	ଭାରତ
ରାଜ୍ୟ:	ଗୁଜରାଟ
ଜିଲ୍ଲା:	ଜୁନାଗଡ଼
ସ୍ଥାନ:	ବେରାଭଲ
ତିଆରି ଶୈଳୀ ଓ ଚଳଣି
ମୂଖ୍ୟ ଦେବାଦେବୀ:	ସୋମନାଥ (ଶିବ)
ପର୍ବପର୍ବାଣୀ:	ମହା ଶିବରାତ୍ରି
ତିଆରି ଶୈଳୀ:	ମନ୍ଦିର
ଇତିହାସ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ତାରିଖ:	୧୯୫୧ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଢ଼ଣ)
ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା:	ସର୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଢ଼ଣ)
ମନ୍ଦିର ବୋର୍ଡ଼:	Shree Somnath Trust of Gujarat
ବେବସାଇଟ:	somnath.org

ସୋମନାଥ, ଦ୍ଵାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ।ଏହା ଗୁଜରାଟ ବେରାବଲ ନିକଟସ୍ଥ ପ୍ରଭାସ ପାଟଣ ଠାରେ ବିରାଜମାନ।

ପୌରାଣିକ

ପୌରାଣିକ ମତେ ନକ୍ଷତ୍ରପତି ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ବା ସୋମ ପ୍ରଥମେ ଏହି ପ୍ରଭାସ ପତନରେ ନିଜ ଶ୍ୱଶୁର ଦକ୍ଷଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ଜାତକ୍ଷୟ ବା ରାଜଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ଆରାଧନା କରି ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେହିଦିନଠାରୁ ଏହି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ସୋମନାଥ ମହାଦେବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ପୌରାଣିକ ମତରେ ପ୍ରଥମେ ସୋମଦେବ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ସୁନାରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ମଧ୍ୟ ସୋମନାଥଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ରୌପ୍ୟ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ସମୟଚକ୍ରରେ ଏହିସବୁ ମନ୍ଦିର ଧ୍ଵଂସ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ଦ୍ଵାପର ଯୁଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସୋମନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିର କାଠରେ ତିଆରି କରିଥିବାବେଳେ ଶେଷ ମନ୍ଦିରଟି ରାଜା ଭୀମଦେବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପଥରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଭକ୍ତମାନେ ସୋମନାଥଙ୍କ ମହିମାକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିଆସୁଛନ୍ତି ।

ଇତିହାସ

ସୋମନାଥର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୁରାକ୍ଷାକରୀ। ଶିବପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପାଳନକର୍ତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳହ ହେବାରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଶିବଙ୍କର ଏକ ଅଲୋକ ରଶ୍ମି ସ୍ଵର୍ଗ ମର୍ତ୍ୟ ଓ ପାତାଳ ଫୁଟି ବାହାରିଲା । ଏହି ଅଲୋକ ଶିଖାର ପ୍ରାନ୍ତକୁ ଠାବ କରିବା ଲାଗି ବିଷ୍ନୁ ଆସିଲେ ମର୍ତ୍ୟକୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଗଲେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ । ବ୍ରହ୍ମା ଆଲୋକ ରଶ୍ମିର ପ୍ରାନ୍ତକୁ ଦେଖିଲେ ବୋଲି ମିଛ କହିଲେ, ଶେଷରେ ବିଷ୍ନୁ ପରାଜୟ ସ୍ଵୀକର କଲେ । ଶିବ ଏକଥା ଜାଣି ପାରି ଏକ ଦ୍ଵିତୀୟ ଅଲୋକ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ଆବିର୍ଭୂତ ହେଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମିଛ କହିବାଲାଗି ଅଭିଶାପଦେଲେ ଯେ ମର୍ତ୍ୟରେ କୌଣସି ଉତ୍ସବ ରେ ସେ ପୂଜା ପାଇବେ ନାହିଁ । ସୃଷ୍ଟି ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ନୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ ଏହି ଅଲୋକ ରଶ୍ମି ହେଉଛି ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ଶିବ । ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ପୀଠରେ ଶିବଙ୍କୁ ଏକ ଅଲୋକ ସ୍ତମ୍ଭ ବା ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତୀକ । ସଧାରଣତଃ ୬୪ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ବିଶ୍ଵାସ କରାଯାଏ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୨ଟି ପୀଠ ହେଉଛି ଅତି ପବିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସୋମନଥ ଅନ୍ୟତମ ।

ମନ୍ଦିର

ଦ୍ଵାପର ଯୁଗରେ ଭଗବନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ନ ଚନ୍ଦନ କାଠରେ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ବିଶ୍ଵାସ କରଯାଏ । ଗୁଜୁରାଟର ଆଜିର ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର ଏଭଳି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ମନ୍ଦିର ନିକଟ ସମୁଦ୍ର କୂଳରୁ ଅଣ୍ଟାର୍କଟିକା ପର୍ୟନ୍ତ ସରଳ ରେଖାରେ କୌଣସି ଭୂଖଣ୍ଡ ନହିଁ । କେବଳ ରହିଛି ପାଣି ମୁସଲମାନଙ୍କ ଦ୍ଵରା ୧୬ ଥର ଲୁଣ୍ଠନ ହୋଇଥିବା ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର ୧୯୪୭ ରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି ।

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

• ଶିବ
• ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ

ବାହାର ତଥ୍ୟ

• Official Website
• Somath Jyotirlinga
• Travel information related to Gujarat at Wikivoyage
• ଓପନ ଡାଇରେକ୍ଟୋରି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ଥିବା ସୋମନାଥ