ଭାରତର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ

Pavo cristatus (ଭାରତୀୟ ମୟୂର)

ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକ [ସମ୍ପାଦନା]

ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ରିକ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ଯକାଳ ସମ୍ବ୍ନ୍ଧୀ ପ୍ରତୀକ ଅଛି । ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ ପରେ ଏହି ପ୍ରତୀକ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା।

Title	Symbol	Image	Notes
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପିତା	ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ		ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ (୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୬୯ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮) ଭାରତୀୟ ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ମହାନ ନେତା । ଅହିଁସା ଓ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦେଇ ପରାଧିନ ଭାରତର ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧାର କାମ ନିଭାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ଓ ବାପୁଜି ବୋଲି ଆଦରରେ କୁହାଯାଏ ।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପତକା	ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପତକା (ତ୍ରିରଙ୍ଗା)		ପତକା ଟି କେଶର, ସବୁଜ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗ ରେ ତିଆରି କେଶରୀ ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ମଝିରେ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ଅଛି।^[୧]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଚିହ୍ନ	ଭାରତ ର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଚିହ୍ନ (ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ବ୍)		୨୬ ଜାନୁଆରି ୧୯୫୦ ରାଜା ଅଶୋକଙ୍କ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ବ୍ କୁ ଭାରତ ର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଚିହ୍ନ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।".^[୨]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପଞ୍ଜିକା	ଭାରତ ର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପଞ୍ଜିକା (ସକ ପଞ୍ଜିକା])		ଏହା ଚୈତ୍ର ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ବୈଶାଖ ମାସରେ ଶେଷ ହୁଏ । ^[୩]
ରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ	"ଜନ ଗଣ ମନ" ରବିନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର		୨୬ ଜାନୁଆରି ୧୯୫୦ ରେ ଜନ ଗଣ ମନ କୁ ଭାରତ ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଗାନ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।^[୪]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭାଷା	ହିନ୍ଦୀ	—	ସମ୍ଭିଧାନ ଅନୁସାରେ ହିନ୍ଦୀକୁ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାଷା ବନାଯାଇଥିଲା।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗୀତ	ବନ୍ଦେ ମାତରମ ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପଦ୍ଧାୟ		୧୮୯୬ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ମେଳଣରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହି ଗୀତଟି ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା । ^[୫]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଫୁଲ	ପଦ୍ମ (Nelumbo nucifera)		ପଦ୍ମ ଫୁଲ କୁ ଭାରତ ର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଫୁଲ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ^[୬]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଫଳ	Mangifera indica (ଆମ୍ବ୍)		ଭାରତ ଆମ୍ବର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ପାଦକ ଏଠାରେ ୧୦୦ ପ୍ରଜାତିରୁ ଅଧିକ ଆମ୍ବ ମିଳେ ସେଥି ପାଇଁ ଆମ୍ବକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଫଳ କୁହାଯାଏ।^[୭]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନଦୀ	ଗଙ୍ଗା		ଏହା ଭାରତର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ ଓ ପୁଜ୍ୟ ନଦୀ ସେଥି ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନଦୀ କୁହାଯାଏ।^[୮]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗଛ	ବରଗଛ (Ficus bengalensis)		ବର ଗଛ ଟି ଭାରତ ରେ ସବୁ ଜାଗାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ସେଥି ପାଇଁ ବର କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗଛ କୁହାଯାଏ।^[୯]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପଶୁ	Royal Bengal Tiger (Panthera tigris)		ବାଘ ଭାରତ ର ସବୁ ଜାଗାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ସେଥି ପାଇଁ ବାଘ କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପଶୁ କୁହାଯାଏ।^[୧୦]
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଖେଳ	ହକି		ଭାରତ ଅଲମ୍ପିକ ରେ ହକି ରେ ୮ ଟି ସୁନା ପଦକ ପାଇଛି ସେଥି ପାଇଁ ହକି କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଖେଳ କୁହାଯାଏ।^[୧୧]