ବିଜ୍ଞାନ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରକୃତିର ଓଢ଼ଣା ଟାଣି ସତକୁ ବାହାରକୁ ଆଣିବାର ଏକ ମଜାଳିଆ ଚେଷ୍ଟା

ବିଜ୍ଞାନ (ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ) (ବା Science ଲାଟିନ: scientiaରୁ ଆସିଅଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ "ଜ୍ଞାନ"[୧]) ବିଶ୍ଵର ଏକ ଜ୍ଞାନକୁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ପରଖାଯାଇ ପାରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଅନୁମାନ ସହ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇପାରୁଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା । [୨][୩]

ଉପକ୍ରମ[ସମ୍ପାଦନା]

ବିଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଏକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ଵର ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଓ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା, ପରୀକ୍ଷା, ଗବେଷଣା, ଅନୁମାନ ଏବଂ ପଠନ କରାଯାଇଥାଏ । ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବିଜ୍ଞାନ କହିଲେ ସାଧାରଣତଃ କିଛି ଶିଖିବା ଶୈଳୀକୁ ବୁଝାଇଥାଏ

ପ୍ରକାର[ସମ୍ପାଦନା]

ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆକାର ଆଧାରିତ ବିଜ୍ଞାନର ବିଭେଦାୟନ। [୪]

ଶିକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଥାଏ । ଯଥା--

ଭୌତିକବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନକୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ବା ବସ୍ତୁ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ଗତି, ଶକ୍ତି, ବଳ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ବିଜ୍ଞାନର ଏହି ବିଷୟ ବିସ୍ତୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ରସାୟନବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଯଦିଓ ଉଭୟ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ଗଠନ, ଗୁଣ, ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳତା ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଜୀବମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ। ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ହେଉଛି ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ସେହି ଅଂଶ ଯାହା ଉଦ୍ଭିଦ ମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଷଦ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନର ଅନ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଅଂଶ ହେଉଛି ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ପ୍ରାଣୀ ବିଜ୍ଞାନ।

ଗାଣିତିକବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ପରିମାଣର ବିଜ୍ଞାନକୁ ଗଣିତ କୁହାଯାଏ।

ମନୋବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ମନୋବିଜ୍ଞାନକୁ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ବ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଆଗରୁ ଏହା ଦର୍ଶନର ଅଂଶ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ଏହାକୁ ବିଜ୍ଞାନର ସଂଜ୍ଞା ଦିଆଗଲା।

ସାମାଜିକବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ପ୍ରାକୃତିକବିଜ୍ଞାନ[ସମ୍ପାଦନା]

ଇତ୍ୟାଦି...

ବିଜ୍ଞାନର ମୁଖ୍ୟତଃ କେତୋଟି ପ୍ରାଥମିକ ସୋପାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ସେଗୁଡିକ ହେଲା :-

ତଥ୍ୟସଂଗ୍ରହ[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହା ପ୍ରାଥମିକ ସୋପାନ ।ଏହି ସୋପାନରେ ଅଗରୁ ଥିବା ତଥ୍ୟ ଗୁଡିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ ।

ତର୍ଜମା[ସମ୍ପାଦନା]

ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟଗୁଡିକୁ ତର୍ଜମା କରାଯାଏ ।

ଅନୁମାନ[ସମ୍ପାଦନା]

କୌଣସି ଏକ ଦିଗରେ ଥିବା ତର୍ଜମାକୁ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇ ଏକ ଅନୁମାନ ଲଗାଯାଇଥାଏ ।

ପରୀକ୍ଷା[ସମ୍ପାଦନା]

ଏହାପରେ ସେହି ଅନୁମାନ ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।

ଉପସଂହାର[ସମ୍ପାଦନା]

ସମସ୍ତ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତକୁ ନେଇ ଶେଷରେ ଏକ ଉପସଂହାର ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ ଯେଉଥିରେ ଏକ ନୂଆ ଉଦ୍ଭାବନ ବା ଆବିଷ୍କାର ଥାଏ[୫][୬][୭][୮]

ଟୀକା[ସମ୍ପାଦନା]

  1. "science". Online Etymology Dictionary. http://www.etymonline.com/index.php?term=science&allowed_in_frame=0. 
  2. Wilson, Edward O. (1998). Consilience: The Unity of Knowledge (1st ed.). New York, NY: Vintage Books. pp. 49–71. ISBN 0-679-45077-7. 
  3. "... modern science is a discovery as well as an invention. It was a discovery that nature generally acts regularly enough to be described by laws and even by mathematics; and required invention to devise the techniques, abstractions, apparatus, and organization for exhibiting the regularities and securing their law-like descriptions." —p.vii, J. L. Heilbron,(2003, editor-in-chief). The Oxford Companion to the History of Modern Science. New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-511229-6.
    • "science". Merriam-Webster Online Dictionary. Merriam-Webster, Inc. Retrieved 2011-10-16. "3 a: knowledge or a system of knowledge covering general truths or the operation of general laws especially as obtained and tested through scientific method b: such knowledge or such a system of knowledge concerned with the physical world and its phenomena" 
  4. Feynman, Lectures in Physics, Vol.1, Chap.1.
  5. "Online dictionary". Merriam-Webster. http://www.m-w.com/dictionary/science. Retrieved 2009-05-22. "knowledge or a system of knowledge covering general truths or the operation of general laws especially as obtained and tested through scientific method . . . such knowledge or such a system of knowledge concerned with the physical world and its phenomena" 
  6. Popper, Karl (2002) [1959]. The Logic of Scientific Discovery (2nd English ed.). New York, NY: Routledge Classics. p. 3. ISBN 0-415-27844-9. OCLC 59377149. 
  7. Wilson, Edward (1999). Consilience: The Unity of Knowledge. New York: Vintage. ISBN 0-679-76867-X. 
  8. Ludwik Fleck (1935), Genesis and Development of a Scientific Fact reminds us that before a specific fact 'existed', it had to be created as part of a social agreement within a community.

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  • Feyerabend, Paul (2005). Science, history of the philosophy, as cited in Honderich, Ted (2005). The Oxford companion to philosophy. Oxford Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0199264791. OCLC 173262485.  of. Oxford Companion to Philosophy. Oxford.
  • Feynman, R.P. (1999). The Pleasure of Finding Things Out: The Best Short Works of Richard P. Feynman. Perseus Books Group. ISBN 0465023959. OCLC 181597764. 
  • Papineau, David. (2005). Science, problems of the philosophy of., as cited in Honderich, Ted (2005). The Oxford companion to philosophy. Oxford Oxfordshire: Oxford University Press. ISBN 0199264791. OCLC 173262485. 
  • Parkin, D (1991). "Simultaneity and Sequencing in the Oracular Speech of Kenyan Diviners". In Philip M. Peek. African Divination Systems: Ways of Knowing. Indianapolis, IN: Indiana University Press .
  • Stanovich, Keith E (2007). How to Think Straight About Psychology. Boston: Pearson Education 

ଆଗକୁ ପଢ଼ିବେ[ସମ୍ପାଦନା]

ବାହାର ଲିଙ୍କ[ସମ୍ପାଦନା]

ପ୍ରକାଶନ

ଖବର

ସ୍ରୋତ