କଇଥ

ଇଂରାଜୀ ଲିଙ୍କ

https://or.wikipedia.org/wiki/Limonia_(plant)

କଇଥ
ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ
ଜଗତ:	Plantae
(unranked):	Angiosperms
(unranked):	Eudicots
(unranked):	Rosids
ଗଣ:	Sapindales
କୁଳ:	Rutaceae
ଉପକୁଳ:	Aurantioideae
ଟ୍ରାଇବ:	Citreae
ପ୍ରଜାତି:	Limonia L.
ଜାତି:	L. acidissima
ବାଇନୋମିଆଲ ନାଆଁ
Limonia acidissima L.

କଇଥ (ଅନ୍ୟନାମ କପିତ୍ଥ, କପିପ୍ରିୟ, ଦନ୍ତଶଠ,ପୁଷ୍ପଫଳ, ଦଧିତ୍ଥ, ଗ୍ରାହୀ, ଗନ୍ଧଫଳ,ଚିରପାକୀ) ହେଉଛି ନାରଙ୍ଗାଦି ବର୍ଗର କଣ୍ଟକଯୁକ୍ତ ଦ୍ରୁମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଭାରତ, ମାଳୟ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ବାଂଲାଦେଶ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଜାଭା ଆଦି ଦେଶରେ ହୋଇଥିବାର କୁହାଯାଏ।

ଚିହ୍ନଟ

ଏହା ପଥୁରିଆ ବା ଟାଙ୍ଗରା ଜମିରେ ହୋଇଥାଏ। ପାଖାପାଖି ୮ ଫୁଟଯାଏ ବଢ଼ିଥାଏ। ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଣ୍ଡାକାରର। ଫୁଲ ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତ। ଫଳ କ୍ରିକେଟ ବଲ ପରି ସାଗୁଆ ମିଶା କଷରା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ବହିରାବରଣ କାଠପରି ଟାଣ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ପାଚିଗଲେ ଏକପ୍ରକାର ସୁଗନ୍ଧ ବାହାରେ। ସ୍ୱାଦରେ ମିଠାଖଟା ମିଶାମିଶି।

ଉପଯୋଗ

ଔଷଧୀୟ

• ଜ୍ୱରରେ ବିରେଚକର କାମ କରିଥାଏ (ପତ୍ର)
• ଶ୍ୱାସ/ ଦମା, କାମଳ,
• ପାଳିଜ୍ୱର (ମୂଳର ଅର୍କ)
• କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ (ପାଚିଲା ଫଳ)
• ହଇଜା, ତରଳଝାଡ଼ା, ବଦହଜମି, ପେଟ ଗୋଳମାଳ (କଂଚାଫଳ)
• ପାକସ୍ଥଳୀକୁ ଉପକାରୀ (କଞ୍ଚା ଫଳ)
• ସ୍କର୍ଭିରୋଗର ପ୍ରତିରୋଧକ ଓ ନିରାମକ

ସାମାନ୍ୟ

ଏହାକୁ ଚଟଣୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଶିବରାତ୍ରୀ ଦିନ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ପ୍ରସାଦ ରୂପରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।

ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ନାମ

କଇଥ

• ଇଂରାଜୀ: Wood Apple, Elephant Apple, Monkey Fruit or Curd Fruit
• ବଙ୍ଗାଳୀ: Bael, Koth Bael (বেল, কৎ বেল)
• ଗୁଜରାଟୀ: કોથુ
• ହିନ୍ଦୀ : କୈଥ(कैथा), କାଠ ବେଲ ବା କବୀଟ
• କନ୍ନଡ଼: Belada Hannu / Byalada Hannu ବାଲୁଲାଡ଼ା (ಬೇಲದ ಹಣ್ಣು), balulada hannu (ಬಳೂಲದ ಹಣ್ಣು/ಬಳೂಲಕಾಯಿ/ಬಳೂಲ)
• ମାଳୟ: Belingai ବେଲିଙ୍ଗାଇ
• ମାଲୟାଲମ: Vilam Kai ୱିଲାମ କାଇ(വിളാങ്കായ്)
• ମରାଠୀ: KavaTH କବଠ (कवठ).
• ସଂସ୍କୃତ: ବିଲ୍ଲ, କପିତ୍ଥ (कपित्थ), ଦଧିସ୍ଥ, ସୁରବିଛଦ, କପିପ୍ରିୟ, ଦଧି, ପୁଷ୍ପଫଳ, ଦନ୍ତଶଠ, ଫଳସୁଗନ୍ଧିକା, ଚିରପାକୀ, ଗ୍ରାହିଫଳ, କଷାୟମ୍ଳଫଳ,
• ସିଂହଳୀ: Divul. (දිවුල්)
• ତାମିଲ: Vilam Palam (விளாம் பழம்)
• ତେଲୁଗୁ: Vellaga Pandu (వెలగ పండు)

ବାହାର ଆଧାର

• Germplasm Resources Information Network: Limonia
• Germplasm Resources Information Network: Limonia acidissima
• genus page, Flora of Pakistan: L. acidissima species page
• Purdue-hort_edu: The Wood Apple
• Pandanus Database - Limonia

ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ

• ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା