ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ

ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରୁ
Osteoporosis
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଓ ବାହାର ସ୍ରୋତ
ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ଯୋଗୁ ଜଣେ ବୟସ୍କା ମହିଳାଙ୍କର ପିଠିରେ କୁଜ ( Dowager's hump)
ଆଇସିଡ଼ି-୧୦ M80.-M82.
ଆଇସିଡ଼ି- 733.0
OMIM 166710
ରୋଗ ଡାଟାବେସ 9385
ମେଡ଼ିସିନ-ପ୍ଲସ 000360
ଇ-ମେଡ଼ିସିନ med/1693 ped/1683 pmr/94 pmr/95
MeSH D010024

ପ୍ରତିଶବ୍ଦ - ହାଡ଼ପୋରିଆ, ପୋଲା ହାଡ଼ ରୋଗ, ଛିଦ୍ରାଳ ଅସ୍ଥି ରୋଗ
ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ଏକ କ୍ରମ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଅସ୍ଥି ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ଥିର ଘନତ୍ତ୍ଵ ଓ ମାସ (Bone mass) କମିଯିବା ହେତୁ ସହଜରେ ଅସ୍ଥି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ[୧][୨] । ଅସ୍ଥିରେ ଜୀବକୋଷ (Bone cells), ଜୈବ ପଦାର୍ଥ (Organic matter) ଓ ଲବଣ ପଦାର୍ଥ (Mineral) ଥାଏ । ଏହି ରୋଗରେ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ପରିମାଣ କମିଯାଏ କିନ୍ତୁ ଲବଣ ପଦାର୍ଥ ଓ ଜୈବ ପଦାର୍ଥ ଅନୁପାତ ସଠିକ ଥାଏ । ଏହାକୁ ବୋନ ମିନରାଲ ଡେନସିଟି (ବି.ଏମ.ଡି./ BMD) କମିବା କୁହାଯାଏ । ଏହି ଜୈବ ପଦାର୍ଥ କମିଗଲେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅସ୍ଥି ଗଠନ ପତଳା ଓ ଦୂର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ । ଅସ୍ଥିରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୋଟିନ ବା ପୁଷ୍ଟିସାର ପରିମାଣ ଓ ଉତ୍ତମତା (Qualilty) କମିଯାଏ । ଏହି ରୋଗକୁ ଚିହ୍ନିବା ନିମନ୍ତେ ଡୁଆଲ ଏନର୍ଜି ଏକ୍ସ-ରେ ଆବସର୍ପସିଓମେଟ୍ରି (dual-energy X-ray absorptiometry) ନାମକ ଏକ ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ଵାରା ମାପ କରାଯାଏ । ଏହାର ମାନକ ଅନୁସାରେ +୧ ରୁ -୧ ଏସ.ଡି. (Standard deviation) ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଅସ୍ଥି ସାଧାରଣ ବା ନର୍ମାଲ ଅଛି ବୋଲି ଧରାଯାଏ । -୧ ରୁ -୨.୫ ଏସ୍.ଡି. ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଓଷ୍ଟିଓପିନିଆ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ -୨.୫ ଏସ୍.ଡି. ରୁ ଆହୁରି କମ ଥିଲେ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ତଥା -୨.୫ ଏସ୍.ଡି. ସହ ଅସ୍ଥି ଭଙ୍ଗା ଥିଲେ ସଂସ୍ଥାପିତ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ (Established Osteoporosis) କୁହାଯାଏ[୩] । ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଥାଏ: ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଗୌଣ (Primary and secondary)। ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ସାଧାରଣ ଭାବରେ ହେଉଥିବା ଏହି ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ କୁ ପ୍ରାଥମିକ ୧ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ କୁହାଯାଏ । ୭୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ହେଉଥିବା ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସକୁ ପ୍ରାଥମିକ ୨ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ କୁହାଯାଏ । ଏହା ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ୨:୧ ଅନୁପାତରେ ହୁଏ । ଗୌଣ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ ଅନୁପାତରେ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ କେତେକ ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥାୟୀ ରୋଗ ଯୋଗୁ ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ହୁଏ ଅଥବା ଦିର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଗ୍ଲୁକୋକର୍ଟିକଏଡ ସେବନ ଦ୍ଵାରା ହୁଏ ।
ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ଜନିତ ଅସ୍ଥି ଭଙ୍ଗାକୁ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ଜୀବନ ଚଳଣି ବଦଳେଇବା ଆବଶ୍ୟକ ଓ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲେ ତାହାର ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ । ଜୀବନ ଶୈଳୀରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ବ୍ୟାୟାମ ଓ ପଡ଼ି ନ ଯିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଆବଶ୍ୟକ । କ୍ୟାଲସିୟମଭିଟାମିନର ଉପକାରିତା ସର୍ବଜନ ସମ୍ମତ ନୁହେଁ । ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ସହ ଅସ୍ଥି ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲେ ବାଇଫସଫୋନେଟ ଔଷଧ ଉପକାର କରେ କିନ୍ତୁ ଭଙ୍ଗା ନ ଥିଲେ ଉପକାର କରେ ନାହିଁ ।

ଆଧାର[ସମ୍ପାଦନା]

  1. Brian K Alldredge; Koda-Kimble, Mary Anne; Young, Lloyd Y.; Wayne A Kradjan; B. Joseph Guglielmo (2009). Applied therapeutics: the clinical use of drugs. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins. ପୃଷ୍ଠା. 101–3. ISBN 0-7817-6555-2. 
  2. "Error: no |title= specified when using {{Cite web}}". http://www.physioactive.sg/womens-health/osteoporosis.php. Retrieved 29 July 2013. 
  3. WHO (1994). "Assessment of fracture risk and its application to screening for postmenopausal osteoporosis. Report of a WHO Study Group". World Health Organization technical report series 843: 1–129. PMID 7941614.